شهاب نيوز - واردات برای معیشت مردم [یحیی آل ‌اسحاق]

روز گذشته دو فوریت لایحه تامین اعتبار واردات كالاهای اساسی برای جبران خسارات ناشی از خشكسالی به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.

اقتصاددانان و فعالان بخش خصوصی هركدام در این مورد موضع‌گیری‌های متفاوتی را اتخاذ كرده‌اند. گروهی دلیل می‌آورند كه این لایحه و واردات گندم برای بخش كشاورزی مشكل‌ساز خواهد شد و عده‌ای دیگر بر این نكته تاكید می‌كنند كه چنین شیوه تنظیم بازاری چندان كارایی ندارد. اما در اینجا باید توجه داشت كه بحث واردات كالاهای اساسی و به صورت خاص این لایحه چندان جایی برای ایراد ندارد، هرچند كه در این لایحه به برداشت از حساب ذخیره ارزی اشاره شده است، چرا كه برداشت از این حساب برای هر نوع وارداتی مفید نخواهد بود و شاید هم به اقتصاد كشور آسیب وارد كند.

پیش از این هم بارها كارشناسان اقتصادی و فعالان بخش خصوصی تاكید كرده بودند كه با برداشت از حساب ذخیره ارزی برای واردات كالاهای مصرفی موافق نیستند. حتی اتاق بازرگانی تهران نیز بر این نكته تاكید كرده بود، اما در مورد لایحه جدید كه روز گذشته به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، چنین ایرادی را نمی‌توان مطرح كرد. در این لایحه قید شده كه برداشت برای واردات كالاهای اساسی و گندم انجام می‌شود. در واقع دولت در این مورد خاص قصد دارد كه از طریق واردات اثرات ناشی از خشكسالی را جبران كند. سال جاری كشور با بحران خشكسالی مواجه است.

این بحران هم برای مردم مشكلات زیادی به همراه آورده است. در اینجا دولت وظیفه دارد كه از طریق اقدامات گوناگون اثرات نامطلوب خشكسالی‌ها را برای مردم كم كند. یعنی باید مقدماتی مهیا شود كه شهروندان با بحران معیشتی مواجه نشوند. در لایحه واردات نیز به این جریان به صورت دقیق اشاره شده كه بخش عمده‌ای از واردات به گندم اختصاص یافته است. بحث گندم هم بسیار مهم است. دولت نیز وظیفه دارد از طریق اقدامات گوناگون وضعیت را به حالت عادی بازگرداند.

گندم برای تامین نان شهروندان مورد استفاده قرار می‌گیرد، بنابراین نمی‌توان در این مورد دست نگاه داشت و اقدامی نكرد. وقتی موضوع نان مطرح می‌شود، دیگر بحثی وجود ندارد و شاید این جمله در اینجا بحث را روشن كند كه «نمی‌توان با نان مردم شوخی كرد.» موضوع نان در اداره كشور اهمیت بسیاری دارد. دولت هم این موضوع را به‌خوبی می‌داند. بنابراین سیاست‌های خود را به گونه‌ای تنظیم می‌كند كه حداقل در این مورد با مشكلی مواجه نباشیم.

تصویب دو فوریت لایحه واردات در واقع یكی از راهكاری‌هایی به شمار می‌آید كه دولت پیش گرفت تا بحث نان را حل كند. با توجه به بحران خشكسالی و مشكل تامین گندم، ‌در این مقطع نیاز بود كه واردات گندم انجام شود.

این لایحه تاكید می‌كند كه برداشت از حساب ذخیره ارزی برای واردات كالاهای اساسی صورت می‌گیرد. بنابراین در این مورد خاص شاید نتوان استدلال كرد كه واردات به تولید آسیب می‌زند، چرا كه این واردات برای كمك به معیشت مردم است. زمانی كه مردم با مشكلاتی مواجه می‌شوند این اصلی‌ترین رسالت دولت است كه برای حل آنها اقدام كند.

البته در اینجا برخی از كارشناسان اقتصادی ایراد می‌گیرند كه چنین شیوه تنظیم بازاری نیز چندان معقول نیست ولی باید توجه داشت كه در دوره خاص كنونی كمك به معیشت مردم اولویت اول به شمار می‌آید. دولت هم وظیفه دارد در این مورد از تمام ابزارها و امكانات خود استفاده كند.

این لایحه قصد واردات برای كالاهای اساسی دارد. یعنی در قالب آن واردات كالاهایی مانند برنج و گندم انجام می‌شود. به همین دلیل استدلال می‌كنیم كه تولید از این نوع واردات آسیب نمی‌بیند.

در مورد برداشت از حساب ذخیره ارزی هم مجلس با این موضوع موافقت كرده است. آنها نیز به این نكته توجه داشتند كه واردات برای كمك به معیشت مردم اصل اول دولت‌داری است. واردات اخیر شكلی محدود دارد.

با این حساب اگر واردات تنها در قالب همین كالاها باشد، تولید هم آسیبی نخواهد دید، اما باز هم تاكید می‌كنیم كه وارداتی به تولید آسیب نمی‌رساند كه تنها محدود به كالاهای خاص باشد نه اینكه برای هر كالایی اقدام به واردات كنند. براساس اطلاعاتی كه به اتاق بازرگانی رسیده نیز این لایحه دوفوریتی تنها برای كالاهای مورد نیاز مردم تصویب شده است.

* رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران