شهاب نيوز - ایران با بسته پیشنهادی گروه 1+5 چه خواهد کرد؟

‏آخرین نشست کشورهای 1+5 درحالی بدون حضور نماینده پکن به پایان رسید که این کشورها بر سر ارائه بسته مشوق های اقتصادی، سیاسی به ایران برای منصرف نمودن ایران از ادامه غنی سازی اورانیوم به توافق رسیدند. این اقدام درحالی صورت می گیرد که با وجود همکاری های کشورمان با آژانس بین المللی انرژی اتمی، تا چندی پیش این کشورها از ضرورت تشدید فشار بر ایران سخن می گفتند و حتی ایران را تهدید به حمله نظامی می کردند.

عدول از موضع قبلی این سوال مهم را مطرح می سازد که چرا با وجود رد درخواست های غیرقانونی غرب از سوی ایران و شدت گرفتن جریانات جنگ طلب در آمریکا اعضاء 1+5 پس از گذشت دو سال از زمان ارائه آخرین بسته پیشنهادی خود به ایران در سال 2006 ؛ مجدداً به سوی گزینه گفتگو و ارائه مشوق به ایران بازگشته‌اند؟

اگر بخواهیم نگاهی خوشبینانه به این مسأله داشته باشیم باید بگوییم که این اقدام غرب بیانگر ادامه روند مذاکره و عدم پیشرفت چندان از فشار غیر دیپلماتیک علیه ایران می باشد. کشورهای غربی پس از آنکه به این جمعبندی رسیدند که ادامه تحریم ها هیچ تزلزلی در اراده ایران ایجاد نمی کند و تداوم تحریم ها نتوانسته است جلوی مبادلات تجاری و سرمایه گذاری های خارجی در ایران را سد نماید بار دیگر به میز مذاکره بازگشتند تا آنچه را که از راه اعمال زور نتوانستند تحصیل نمایند این بار از طریق گفتگو بدست آورند. ‏

نگاهی به پشت پرده مذاکرات 1+5 نشان می دهد که در حال حاضر اختلافات شدیدی بر سر نحوه برخورد با ایران در میان این کشورها وجود دارد. درحالیکه چین و روسیه می کوشند تا با مخالفت خود با راهکار نظامی تداوم مذاکرات با ایران را دنبال نمایند کشورهای اروپایی و آمریکا مذاکره با ایران را بی حاصل می خوانند؟ ‏

‏ ادامه مسیر گفتگو با ایران دارای محاسن مختلفی برای دو کشور چین و روسیه می باشد. نخست اینکه به دو کشور مذکور امکان تداوم داد و ستد گسترده تجاری با ایران را می دهد. در حال حاضر بواسطه وضع تحریم ها علیه ایران شرکتهای بازرگانی و تجاری این دوکشور با محدودیت های بسیاری مواجه هستند. گشایش در این روند عواید اقتصادی فراوانی برای مسکو و پکن درپی خواهد داشت. دوم اینکه؛ تداوم مذاکرات جلوی هرگونه جنگ طلبی آمریکا و حرکت این کشور به سمت یکجانبه گرایی و هژمونی طلبی در جهان را می گیرد.

در حال حاضر جامعه بین المللی با وضعیت اسف باری در عراق و افغانستان مواجه می باشد که رهایی از آن نیازمند گذشت مدت زمان نامشخصی است. هرگونه جنگ احتمالی دیگر در منطقه می تواند شرایط را به مراتب از آنچه که اکنون هست اسف بارتر سازد. سوم اینکه؛ چین و روسیه به خوبی از این مساله آگاه هستند که هرگونه اقدام نظامی علیه ایران تنها به تاسیسات هسته ای منتهی نخواهد شد بلکه به جنگ فراگیری ممکن است تبدیل شود که سرنوشت ایران را در دستان ایالات متحده قرارخواهد دهد(با فرض‏‎ ‎بعید پیروزی و موفقیت آمریکا در جنگ) لذا در ایران پس از جنگ هیچیک از این کشورها جایگاهی نخواهند داشت .

اما از همه موارد فوق مهمتر اینکه چین و روسیه اکنون وارد بازی چانه زنی بزرگی بر سر ایران با آمریکا گردیده اند. آنها می کوشند تا با مقاومت خویش در برابر خواسته های آمریکا هزینه همراهی خود با آمریکا را بالا برند. با درک این نکته است که ایالات متحده می کوشد با ارئه پیشنهادات جدید و مخالفت احتمالی ایران هرگونه بهانه را از دست این کشورها برای باج گیری خارج نموده، و بدون پرداخت هزینه های سیاسی به خواسته خویش دست یابد.

واقعیت آن است که بسته پیشنهادی کنونی چیزی بیش از پیشنهادات سخیف گذشته در مورد ساخت نیروگاه هسته ای برای ایران، تضمین سوخت هسته ای، موافقت با عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی، تحویل برخی قطعات یدکی هواپیما، لغو تحریم ها، اعطای وام و تسهیلات بانکی و ... نیست. تنها نکته مثبت آن پذیرش تعلیق موقت غنی سازی اورانیوم تا زمان ادامه مذاکرات؛ بجای تعلیق دائمی آن است. (نکته ای که در هیچ یک از پیشنهادات قبلی وجود نداشت.) اما مساله مهم این است که عبارت تعلیق تا زمان پایان مذاکرات مبهم و نامفهوم است و چه بسا مذاکرات همانند مورد کره مدت ها بطول بینجامد.

در صورت تکرار این واقعه؛ این مساله می تواند ضربه بزرگی برای تاسیسات هسته ای ایران باشد چراکه راه اندازی مجدد، نگهداری و محافظت از آنها در طول این مدت نیازمند هزینه سنگین اقتصادی و امنیتی است. همچنین از این مساله نباید غفلت کرد که ساخت نیروگاه پیشنهادی غرب نیز در بهترین شرایط حداقل به بازه زمان 5 تا 10 سال نیاز دارد. همچنانکه این پروسه در مورد نیروگاه بوشهر اتفاق افتاده است و پس از گذشت 30 سال هنوز قابل بهره برداری نیست. از این گذشته؛ برای ایران که خود دارای معادن اورانیوم و تکنولوژی لازم برای غنی سازی اورانیوم است پرداخت پول برای خرید سوخت هسته ای معقول نمی باشد. (هرچند که درخصوص این فروش در آینده نیز هیچ تضمینی وجود ندارد). ‏

بدین ترتیب بنظر می رسد ایالات متحده با فرض رد شدن بسته پیشنهادی از سوی ایران، اقدام به ارائه آن نموده است تا بار دیگر با جنجال سازی و جنگ روانی مقدمات صدور قطعنامه بعدی علیه ایران بدون مقاومت روسیه و چین را فراهم نماید. در حال حاضر سه گزینه پیش روی دستگاه سیاست خارجی ایران قرار دارد:‏

‏1- رد بسته پیشنهادی اروپا و مقاومت در برابر خواسته های غرب‏
‏2- پذیرش بسته پیشنهادی و همراه شدن با درخواست های زیاده طلبانه غرب
‏3- پذیرش بسته مشوق های غرب و انطباق آن با بسته پیشنهادی خود جهت رسیدن به اجماع نظر

نظر به اینکه گزینه نخست رویارویی بیشتر غرب با ایران و پیامدهای جدی سیاسی- امنیتی را به همراه دارد و گزینه دوم نیز خلاف اصل عزت اسلامی و اقتدار ملی مورد تاکید مقام معظم رهبری می باشد. گزینه سوم بعنوان راهکاری که مبتنی بر همکاری است پیشنهاد می گردد.

لذا انتظار می رود که دستگاه سیاست خارجی با حفظ هوشیاری، درایت و توجه به مصالح ملی و اسلامی کشورمان؛ با تاکید بر حق مسلم ایران در دست یابی به انرژی هسته ای ضمن جلوگیری از زیاده خواهی های غرب؛ مانع بهانه جویی های آمریکا و شکل گیری اجماع جهانی علیه ایران گردد. ‏