شهاب نيوز - [ویژه] تحلیل متفاوت BBC از اظهارات خاتمی درباره صدور انقلاب

[ویژه] تحلیل متفاوت BBC از اظهارات خاتمی درباره صدور انقلاب

خلاصه: به نظر می‌‌رسد اظهارات آقای خاتمی در جمع دانشجویان گیلان، انتقاد صریح از همین نوع مواضع دولت آقای احمدی‌نژاد باشد و نه تایید پشتیبانی ایران از گروه‌های شورشی در منطقه، زیرا سابقه آقای خاتمی نشان می‌‌دهد که در موضوعات حساس مربوط به روابط خارجی ایران، با ملاحظه کاری بسیار همراه است به طوری که معمولاً از این جهت مورد انتقاد حامیان خود قرار می‌‌گیرد. به نظر می‌‌رسد که آقای خاتمی نه موافق تفسیرهای رسانه‌‌های خارجی از سخنان اوست و نه علاقه ‌ای به تبرئه کردن دولت آقای احمدی نژاد از ماجراجویی در عرصه سیاست خارجی دارد.

شهاب‌نیوز ـ اظهارات سید محمد خاتمی در گیلان پیرامون «صدور انقلاب» و دیدگاه‌های امام راحل، جنجال بزرگی را در رسانه‌های داخلی و خارجی ایجاد کرد. از یک طرف برخی رسانه‌های تندروی غربی مخصوصاً رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی مدعی شدند که اظهارات آقای خاتمی نوعی «اعتراف» به آن چیزی بوده که توسط واشینگتن «دخالت نظامی ایران در عراق و افغانستان» خوانده می‌شود. در آن سوی قضیه نیز تعدادی از چهره‌ها و رسانه‌های حامی احمدی‌نژاد شدیداً به اظهارات خاتمی حمله کرده و آن را مغایر مصالح ملی و حتی «همزبانی با آمریکا» و «آب به آسیاب دشمن ریختن» دانستند.

در این میان، شبکه خبری بی‌بی‌سی روز سه‌شنبه تحلیلی را منتشر کرد که این موضوع را از منظر تازه‌ای مورد بررسی قرار داده است. BBC در بخش‌هایی از این تحلیل که تحت عنوان «خاتمی می‌خواست درباره صدور انقلاب چه بگوید؟» منتشر شد، عیناً چنین آورده است:

   
اظهارات محمد خاتمی رئیس جمهور سابق ایران در مورد «صدور انقلاب» نه فقط در سطح رسانه‌‌های بین ‌المللی خبرساز شده، بلکه به موضوع مناقشه تازه‌‌ای بین جناح تندرو و نیروهای اصلاح‌طلب تبدیل شده است. آقای خاتمی روز جمعه گذشته در جمع دانشجویان دانشگاه گیلان گفته بود: «امام چه می‌‌خواست و منظورش از صدور انقلاب چه بود؟ اینکه ما اسلحه بگیریم و در دیگر کشورها انفجار ایجاد کنیم و گروه‌هایی درست کنیم که در دیگر کشورها خرابکاری کنند؟ امام به شدت با این رفتارها مخالف بود و برخورد می‌‌کرد».

این بخش از سخنان محمد خاتمی که توسط بنیاد باران، مؤسسه تحت مدیریت وی انتشار یافت، بازتاب وسیعی در رسانه‌‌های بین‌ المللی داشت. اکثر این رسانه‌‌ها همزمانی اظهارات آقای خاتمی با اوج گرفتن طرح اتهام‌هایی از سوی آمریکا و متحدانش در مورد دخالت ایران در شورش‌های عراق و بحران‌های دیگر کشورهای خاورمیانه را به معنای تأیید تلویحی آن اتهام‌ها و انتقاد از خط مشی سیاست خارجی دولت محمود احمدی نژاد تفسیر کردند. در پی این موج رسانه‌‌ای، محافل تندرو در داخل نظام ایران به انتقاد از آقای خاتمی برخاستند و خواستار توضیح او درباره اظهاراتش شدند.

البته موضع رسمی دولت ایران درباره اظهارات آقای خاتمی چندان شدید نبود، به طوری که سخنگوی وزارت خارجه ایران در نشست خبری هفتگی خود در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره منظور آقای خاتمی از بیان چنین سخنانی، به گفتن این جمله بسنده کرد که: «از خودشان بپرسید». با این حال در ایران، مواضعی که برخی از رسانه‌‌های وابسته به محافل قدرتمند در پیش می‌‌گیرند، مهم‌تر از موضع رسمی دولت تلقی می‌شود و این نوع رسانه‌ها موضع بسیار تندی علیه رئیس جمهور سابق گرفتند.

به نظر می‌‌رسد که خاتمی نه موافق تفسیرهای رسانه‌‌های خارجی از سخنان اوست و نه علاقه‌‌ای به تبرئه کردن دولت آقای احمدی‌نژاد از ماجراجویی در عرصه سیاست خارجی دارد.

بحث "صدور انقلاب" از همان ابتدای مطرح شدن در اوائل انقلاب همواره محل مناقشه جناح‌های سیاسی بوده است. برخی جناح‌ها ارسال انواع کمکها به گروههای همسو با نظام سیاسی ایران، بخصوص در منطقه خاورمیانه را راه صدور انقلاب دانسته‌‌اند، در حالی که برخی دیگر، تبدیل جمهوری اسلامی به نظامی موفق و کارآمد را که بتواند به صورت الگویی برای مسلمانان جهان در آید، بهترین راه صدور انقلاب معرفی کرده‌‌اند.

با این حال، در طول دوران ریاست جمهوری اکبر ‌هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی، بحث صدور انقلاب به حاشیه رانده شد و در سطوح رسمی کمتر در باره آن اظهار نظر می‌‌شد. در واقع از زمان به قدرت رسیدن محمود احمدی نژاد در ایران، بار دیگر مفاهیمی شبیه صدور انقلاب در سطح رسمی در ایران مطرح شده، هر چند که به علت حساسیت بین ‌المللی نسبت به واژه «صدور انقلاب» در به کارگیری آن از طرف مقامهای رسمی احتیاط نشان داده می‌‌شود.

آقای احمدی نژاد و همکارانش عموماً از استقرار "نظم نوین اسلامی" در خاورمیانه و رسالت خود برای اداره صحیح جهان سخن می‌‌گویند. این نوع اظهارات هنگامی که با وعده‌‌هایی مبنی بر فروپاشی قریب‌ الوقوع آمریکا و جهان غرب و نابودی اسرائیل همراه می‌‌شود، فضای ایدئولوژیک اوایل انقلاب ایران را در خاطره ‌ها زنده می‌‌کند.

منتقدان آقای احمدی‌نژاد وی را متهم می‌‌کنند که با این نوع وعده‌‌ها، تجربه‌های سه دهه پس از انقلاب را نایده گرفته و به ماجراجویی در سیاست خارجی روی آورده است.

به نظر می‌‌رسد اظهارات آقای خاتمی در جمع دانشجویان گیلان، انتقاد صریح از همین نوع مواضع دولت آقای احمدی‌نژاد باشد و نه تایید پشتیبانی ایران از گروه‌های شورشی در منطقه، زیرا سابقه آقای خاتمی نشان می‌‌دهد که در موضوعات حساس مربوط به روابط خارجی ایران، با ملاحظه کاری بسیار همراه است به طوری که معمولاً از این جهت مورد انتقاد حامیان خود قرار می‌‌گیرد.

به هر حال، واکنشی که محافل تندرو داخل ایران نسبت به اظهارات آقای خاتمی نشان داده‌‌اند، بیشتر به منظور وادار کردن او به نفی تفسیرهای محافل بین المللی از سخنان او و به نوعی دفاع از سیاست خارجی دردسرساز دولت آقای احمدی‌نژاد مربوط می‌‌شود اما به نظر می‌‌رسد که آقای خاتمی نه موافق تفسیرهای رسانه‌‌های خارجی از سخنان اوست و نه علاقه ‌ای به تبرئه کردن دولت آقای احمدی نژاد از ماجراجویی در عرصه سیاست خارجی دارد.

خبر مرتبط:
نامه بی‌سابقه ۷۷ نماینده مجلس در انتقاد از اظهارات اخیر خاتمی [اینجا]