شهاب نيوز - مرزبندی بی‌حاصل با اصلاح‌طلبان؟

شهاب نیوزـ نتایج حاصل از بررسی صلاحیت داوطلبان ورود به مجلس شورای اسلامی حاکی از ناکامی تازه ای برای اصلاح طلبان در تلاش برای بازگشت به قدرت در ایران است. اغلب داوطلبان اصلاح طلب از دید هیئتهای اجرائی انتخاباتی حتی شایسته ورود به صحنه رقابتهای انتخاباتی شناخته نشده اند.

بسیاری از نمایندگان اصلاح طلب پیشین مجلس که با حمایت جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین اقلاب اسلامی برای بازگشت به صف قانونگذاران اعلام داوطلبی کردند، شاید در همان هنگام ثبت نام، ناکامی خود را در عبور از صافی بررسی صلاحیتها پیش بینی می‌‌کردند. اما نتیجه بررسی صلاحیتها نشان داد که روزنه‌های این صافی تنگتر از آن چیزی بود که تنها شامل تشکلهای سازماندهنده حرکت اعتراضی نمایندگان مجلس ششم شود.

هفته گذشته که روزنامه ارگان حزب اعتمادملی مصاحبه ای مفصل با مهدی کروبی، دبیرکل این حزب را در سه شماره به چاپ رساند و وی در آن لب به انتقاد از جبهه مشارکت گشود، چاپ این مصاحبه به منزله تلاش آقای کروبی از خارج ساختن اعضا و همسویان حزب خود از جرگه‌ای بود که اصلاح‌طلبان تندرو خوانده می‌شوند.

اظهارات آقای کروبی در این مصاحبه که استقبال مطبوعات منسوب به جناح اصولگرا را در پی داشت در خوشبینانه ترین حالت، اقدامی تاکتیکی برای رساندن دست کم لایه میانه روتر اصلاح طلبان به رقابتهای انتخاباتی تلقی می‌‌شد.

ولی نتیجه بررسی صلاحیتها نشان می‌‌دهد که اکثر داوطلبان مورد حمایت آقای کروبی و حزب وی از دید کسانی که میزان تشخیص صلاحیت را به دست دارند، واجد شرایط تشخیص داده نشده و در کفه همان اصلاح طلبان تندرو جای گرفتند.

این در حالی است که در میان این دسته از رد صلاحیت شدگان اسامی افرادی دیده می‌‌شود که نه تنها در آن بخش از اقدامات اصلاح طلبان شرکت نداشتند بلکه سابقه طولانی در قانونگذاری و سمتهای اجرائی دارند. شماری از رد صلاحیت شدگان در حال حاضر در کسوت نمایندگی اند و بیش از نیمی از اقلیت اصلاح طلب مجلس را تشکیل می‌‌دهند.

این گروه کوچک اصلاح طلب چهار سال پیش با اینکه شورای نگهبان معیارهایی همچون دوره فعلی به کار بسته بود، واجد شرایط نمایندگی تشخیص داده شده بودند و به نظر می‌‌رسد تنها چیزی که باعث شده دیگر این شرایط در آنها دیده نشود، موضعگیریهایشان در طول چهار سال گذشته و بویژه از زمانی باشد که دولت محمود احمدی نژاد روی کار آمده است.

سیاست خارجی ایران، بخصوص در زمینه مناقشه اتمی که در زمره سیاستهای کلی نظام جمهوری اسلامی قرار می‌‌گیرد، حساسترین نقطه ای است که نهادن انگشت انتقاد روی آن، می‌‌تواند به بهای از دست دادن شایستگی ورود مجدد به مجلس تمام شده باشد.

اگر آن گونه که اصلاح طلبان می‌‌گویند، در روند تشخیص صلاحیتها در دوره‌های مختلف مجلس، اراده ای برای جلوگیری از ورود آنان به مجلس وجود داشته، به نظر می‌‌رسد این اراده این بار سختگیرانه تر اعمال شده باشد.

بدین ترتیب، با توجه به نتایجی که از تشخیص صلاحیت داوطلبان نامزدی مجلس اعلام شده، انتخابات 24 اسفند بیشتر صحنه رویارویی جناحهای مختلف اصولگرا در مقابل یکدیگر خواهد شد که اگرچه بر سر جانبداری از دولت احمدی نژاد یا موضعگیری در مقابل آن، شکاف مشخصی در صفشان شکل گرفته، اما در سیاستهای کلی و حساس تا حدود زیادی هماوا به نظر می‌‌رسند.

حتی اگر چهره‌های برجسته ای همچون محمد خاتمی و مهدی کروبی دست به رایزنیهایی برای تجدیدنظر در مورد تشخیص صلاحیت داوطلبان اصلاح طلب بزنند، انتظار نمی رود این رایزنیها بتواند تغییر چشمگیری در شمار اصلاح طلبانی که به رقابتهای انتخاباتی راه می‌‌یابند و آرایش صحنه این رقابتها بدهد.

اینکه اصلاح طلبان حتی در صورت تأیید صلاحیتشان هم می‌‌توانستند موفقیت چشمگیری کسب کنند و شمار قابل توجهی از کرسیهای مجلس را به دست بیاورند نیز خود جای پرسش دارد.

برای نمونه، رسول منتجب نیا که از سوی حزب اعتمادملی به عنوان نامزد اصلی و سرلیست معرفی شده، در انتخابات مجلس ششم که اصلاح طلبان در اوج مقبولیت عمومی قرار داشتند و روزنامه‌های پرخواننده اصلاح طلب نقش عمده ای در جلب افکار عمومی ایفا کردند، موفق به راهیابی به مجلس نشد و حتی در انتخابات میاندوره‌ای نیز ناکام ماند.

اصلاح طلبانی هم که توانستند در انتخابات دوره هفتم به مجلس راه یابند، عمدتاً از شهرستانها بودند که در آنها، گاه نقش عوامل اجتماعی محلی در موفقیت نامزدها پررنگتر از خط مشی سیاسی آنان است.