امروز متأسفانه در چرخه تولید فیلم، فقط در مرحله گرفتن پروانه ساخت كه یكی از مراحل اصلی تولید فیلم است، طرح اصلی فیلمنامه به شورای پروانه ساخت ارائه میشود و شورای پروانه ساخت نیز فیلمنامه كامل را نمیخواند. طبق مصوبهای كه از وزارت ارشاد گذشته بجا مانده، بخشی از حدود و اختیارات اداره نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی بهخود سینماگران و اهالی سینما تفویض شده است و دیگر لازم نیست تهیهكننده برای گرفتن پروانه ساخت فیلمنامه كامل را به ارشاد بدهد.
اما در گذشته این الزام وجود داشت و این شورا باید در مورد فیلمنامه نظر میداد. پس از این مرحله، یا پروانه ساخت صادر میشد یا مورد تایید قرار نمیگرفت.
از وقتی این حوزه اختیارات نظارت و ارزشیابی رو به كاستی گذاشت، تقریباً قدرت و حضور محتوایی این شورا در بخش فیلمنامه نیز كمرنگ شد.
بهنظر میرسد اگر بخواهیم از این بحران و از این آشفتگی خارج شویم و تكلیف فیلمساز و تهیهكننده را مشخص كنیم، باید شورای تصویب فیلمنامه مجدداً احیا شود و فیلمنامهها در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا بنیاد سینمایی فارابی مورد بررسی قرار گیرند. البته فارابی امروز یك شورای مشورتی دارد اما حكم این شورا، لازمالاجرا نیست.
از سوی دیگر، فیلمنامههایی نادر را پیدا میكنیم كه كارگردان میتواند آن را بدون تغییر بسازد. این تغییر 10 تا 15درصدی كاملا عرف است اما در برخی مواقع حتی وقتی فیلمنامه كامل خوانده میشود باز هم در اجرا تغییرات و جهتگیریهایی در آن ایجاد میشود.
این مسئله، مسئولانی كه در امر خواندن و نظر دادن فیلمنامهها فعالیت میكنند را وامیدارد تا تصمیمات خاصی در مورد این نوع فیلمها اتخاذ كنند زیرا تخلفی توسط كارگردان صورت گرفته كه كار دچار مشكل شده و حاشیه ساز میشود.
واقع امر آن است كه ما به قوانین عمل نمیكنیم. در قوانین تولید فیلم، همه خطوط قرمز و حساسیتهای پوششی، گریم و حفظ حرمتها و كرامت انسانی آمده است.
اما این موارد گاهی اوقات در تولید یك فیلم رعایت نمیشود. ممكن است فیلمسازی عرف جامعه را ببیند و آن را در فیلمش انعكاس دهد در حالی كه یك فیلمساز باید یك جهت گیری هدایتشونده نسبت به جامعه داشته باشد و آنچه را كه باید باشد، نشان دهد.
ارشاد هم مجاز نیست به فیلمهای نازل و سطحی مجوز اكران بدهد. متأسفانه وزارت ارشاد برای اینكه كثرت این جنس آثار فراوان شده، ناگزیر است تا به پارهای از این آثار مجوز اكران بدهد.
زمانی كه این اتفاق میافتد، ارشاد هم دچار مشكل میشود زیرا زمانی كه مهر تایید وزارت ارشاد اسلامی روی فیلمی میخورد مردم آن را تایید شده از نظر نظام میدانند. شاید یكی از اشكالات و دلایلی كه بد حجابی در كشور ما عرف و فرهنگ شده همین مورد است.
* كارگردان
کد مطلب : 5617
