دو دیدگاه متفاوت درباره یک قطعنامه
بیانیه بیسابقه پارلمان اروپا علیه ایران؛ پاسخ به سخنرانی جلیلی؟!
13 بهمن 1386 ساعت 0:13
شهاب نیوزـ کمتر از ده روز پس از سخنرانی سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی در پارلمان اروپا، این نهاد اروپایی بیانیه تند، نامشروع و بیسابقهای را علیه جمهوری اسلامی صادر کرد که تا مداخله در امور داخلی ایران و ایراد اتهامات رنگارنگ به تهران پیش رفته است. [کلیک]
به گزارش خبرنگار شهاب نیوز؛ پارلمان اروپا در این بیانیه که روز گذشته تصویب شد از فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران ابراز نگرانی کرده و خواستار تضمین عینی ایران برای عدم انحراف شده است. این قطعنامه همچنین با استفاده از واژگانی بیسابقه مدعی «افزایش سرکوب بیمحابای فعالیتهای حقوق بشری، مخالفان سیاسی، فعالان حقوق بشر، روزنامهنگاران، زنان یا وابستگان به اقلیتهای دینی و قومی و زبانی»، «شکنجه و شیوههای وحشیانه اعدام» و «دیگر مجازاتهای بیرحمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» در ایران شده است. پارلمان اروپا در ادامه تا آنجا پیش رفته که ردصلاحیتهای اخیر را نیز مورد انتقاد قرار داده و از دولت خواسته است یک انتخابات آزاد را تضمین کند.
این گزارش میافزاید: با توجه به این که بیانیه پارلمان اروپا کمتر از ده روز پس از نخستین سخنرانی سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در این نهاد صادر شده است، این بیانیه میتواند پاسخ و واکنش پارلمان اروپا به اظهارات جلیلی و نشانهای از میزان موفقیت سفر او محسوب شود.
بنا بر این گزارش؛ هر چند که این بیانیه از کلماتی تند استفاده کرده و لحنی زننده دارد اما میتوان آن را از دو دیدگاه متفاوت مورد بررسی قرار داد و دو تحلیل متفاوت از واکنش پارلمان اروپا به سخنرانی جلیلی ارایه کرد.
دیدگاه اول؛ بیانیهای آشتیجویانه و مسالمتآمیز
بنا بر گزارش خبرنگار شهاب نیوز؛ به رغم لحن تند قطعنامه اخیر پارلمان اروپا برخی صاحبنظران معتقدند که این بیانیه اتفاقاً بیانیهای آشتی جویانه و مسالمتآمیز است که نشان میدهد سخنرانی دکتر جلیلی تاثیری مثبت بر 785 نماینده این نهاد که از 27 کشور عضو اتحادیه اروپا هستند، گذاشته است.
مدافعان این نظریه برای اثبات صحت دیدگاه خود به سه نشانه مهم اشاره میکنند. نخست آن که پارلمان اروپا در این بیانیه پس از سالها خواستار «آغاز مجدد مذاکرات ایران و اتحادیه اروپا در زمینه حقوق بشر» شده است که نشان میدهد پارلمان اروپا رویکرد خود در قبال ایران را از «فشار اقتصادی» به «مذاکره بر سر حقوق بشر» تغییر داده است. دومین نکته آن است که این بیانیه به رغم ابراز نگرانی از فعالیتهای هستهای ایران؛ هیچ گونه اشاره تلویحی یا صریحی به موضوعاتی چون تحریم و تشدید تحریمهای ایران نمیکند و در عوض خواهان آن میشود که آمریکا از تهدید نظامی ایران دست بردارد. سومین نکته مورد استناد این دسته از ناظران نیز تاکید بیانیه پارلمان اروپا بر حمایت از حل مناقشه اتمی ایران بر مبنای یک «گفتگوی بلندمدت میان تهران و بروکسل» است که در پایان خواستار اعزام هیاتی به جمهوری اسلامی میشود.
دیدگاه دوم؛ بیانیهای بیسابقه و تند
گزارش خبرنگار شهاب نیوز میافزاید: بر خلاف دیدگاه اول، برخی دیگر از صاحبنظران تاکید میکنند که این بیانیه همانگونه که از لحن آن پیداست، بیانیه بیسابقه و تند علیه جمهوری اسلامی است که بیانگر عدم موفقیت سفر دکتر جلیلی به بروکسل و تاثیرات اندک سخنرانی وی در پارلمان اروپا بر اعضای این نهاد کلیدی است.
این دسته از صاحبنظران نیز بر 3 نکته مهم اصرار می ورزند. نخست آن که این بیانیه در یکی از بندهای خود تاکید کرده است «هرگونه قرارداد همکاری یا تجاری میان اتحادیه اروپا و ایران» بایستی به دو مساله یعنی بهبود چشمگیر در وضعیت حقوق بشر و تضمین عینی ایران برای عدم انحراف به سمت فعالیتهای هستهای نظامی منوط باشد. از این زاویه، منوط کردن «هرگونه همکاری با ایران» به مساله حقوقبشر بیانگر سختتر و پیچیدهتر شدن موضع پارلمان اروپا در قبال ایران است.
دومین نکته مورد استناد این دسته از ناظران این است که پارلمان اروپا از تعابیری به شدت تند و نامتعارف علیه جمهوری اسلامی در زمینه حقوقبشر استفاده کرده است.
سومین نکته نیز آن است که پارلمان اروپا با برجستهتر کردن مساله حقوقبشر نسبت به مناقشه اتمی [مناقشهای که ممکن است به دلیل همکاریهای ایران با آژانس و انتخابات ریاستجمهوری آمریکا حداقل برای یک سال به حاشیه رانده شود] کوشیده است زمینه ادامه فشار غرب بر جمهوری اسلامی این بار به بهانهای جدید یعنی وضعیت حقوقبشر را فراهم کند. در حقیقت این بیانیه، مساله حقوقبشر که سالها به دلیل مناقشه هستهای به حاشیه رفته بود را بار دیگر به متن بازگردانده و در کنار آن، نگرانیهای معمول اروپا در قبال برنامههای اتمی ایران را نیز تکرار کرده است.
