در شرایط كنونی به نظر نمیرسد كه روسیه زمانی را برای وقتكشی در زمینه تكمیل نیروگاه اتمی بوشهر در اختیار داشته باشد، چرا كه این كشور بیشترین اتلاف وقت و كارشكنی را در ارسال سوخت هستهای این نیروگاه انجام داد.
با توجه به اینكه روسیه امروز و پس از بحران در منطقه قفقاز با شرایط ویژهای در دنیا روبروست، تلاش میكند شتاب بیشتری را در قبال تكمیل این نیروگاه در پیش بگیرد و این نوع نگرش، ناشی از نگاه روسها به ایران به عنوان كشور ثالث و تاثیرگذار بر مناسبات آنها با كشورهای غربی است.
آنچه كه موجب نگرانی است این است كه همكاریهای اخیر روسیه در مورد موضوع هستهای ایران نیز ناشی از رویكرد مثبت آنها به همكاری با ایران نیست، بلكه نتیجه سیاست تعاملی – تقابلی آنها با غرب است كه موجب میشود آنها به ایران به عنوان طرف سوم و عاملی تاثیرگذار در روند تعامل یا تقابل با غرب ننگرند و البته تجربه نشان داده كه این رویكرد در مواقعی هم به زیان روسها تمام شده است.
روسیه تاكنون با بیش از 20 كشور دنیا قرارداد هستهای امضا كرده، اما نوع برخورد این كشور با موضوع نیروگاه بوشهر موجب شده است تا دیگر كشورهای طرف قرارداد روسیه در زمینه هستهای، نسبت به ادامه همكاری با این كشور اطمینان كافی را نداشته باشند.
سفر رئیس شركت اتم ا ستروی اكسپورت را نباید بیش از حد جدی و نباید موهبتی از جانب روسیه بدانیم. مسكو تاكنون كارشكنیهای بسیاری در مورد برنامه هستهای ایران انجام داده است و الان نیز تلاش میكند مقداری از كارشكنیهای خود را جبران كند، چرا كه برای تقابلهای غرب به آن نیازمند است.
روسها با توجه به شرایطی كه اكنون در دنیا دارند، رفتاری با ایران دارند كه بهنوعی شبیه به رفتار آنها با كشورها در دوران جنگ سرد است و آنها در این شرایط تلاش میكنند از ایران به عنوان كشوری ثالث در تقابل با غرب بهره ببرند.
اما جمهوری اسلامی ایران اكنون كشوری نیست كه بتوانند آنرا بازیچه بازیهای سیاسی قرار دهند. ایران اكنون تنها كشوری است كه توانایی استقرار نظام دفاعی و امنیتی مستقل در منطقه را داراست و هیچیك از معادلات سیاسی – امنیتی منطقه بدون حضور ایران نمیتواند موفق باشد.
روسها به جای اینكه نگرش مبتنی بر بازی داشته باشند، باید راهبردشان را در قبال ایران تغییر دهند. امیدواریم كه شاهد تغییراتی راهبردی در كلیت سیاست روسیه نسبت به ایران باشیم نه تغییرات سیاسی و تاكتیكی.
تغییرات سیاسی تغییراتی است كه متاثر از بازیهای سیاسی در دنیا شكل میگیرد؛ ضمن اینكه همچنان نباید بیش از حد به روسها اطمینان كنیم.
تاریخ رابطه با روسها، تاریخ بازیهای متعدد آنها در حق ماست. قرار نیست درگیری روسها با غرب، ما را هم وارد كند. موضوع این درگیریها ارتباطی به ما ندارد و ما باید فارغ از اینگونه مسائل رویكرد تنشزدایی را در قبال كشورهای مختلف در پیش بگیریم.
*عضو كمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس
کد مطلب : 6653
