موضوع زيارت قبور مطهر و مقدّس ائمه معصوم(ع) و اولياي دين و نيز توسل به آنان و سوگواري در ايام شهادت و بزرگداشت ايام ميلادشان و يا ايّامي كه به نحوي به آن انوار طيبه مربوط است، به خصوص در مورد وجود مقدّس سيدالشهدا (ع)، از مهمترين موضوعاتي است كه در فرهنگ اسلامي، جايگاه بسيار رفيعي دارد. هرچند ديگرفرهنگها نيز از آن بيبهره نيستند.
بررسي آيات و روايات اين حقيقت را نشان ميدهد كه هيچ خلقي نزد خداوند تبارك و تعالي محبوبتر از محمد و آل محمد (ص) وجود نداشته و ندارد. همه آنها نور واحد هستند و يك حقيقت بيشتر نيستند.
با اين وجود، حضرت سيدالشهدا (ع) به دليل شرايط زماني و مكانياش و به دليل مأموريت ويژهاي كه از سوي خداوند تبارك و تعالي به عهده داشته است، داراي درخشش و تجلي خاصي است و همين تجلي و درخشش خاص براي او موقعيتي ويژه و جايگاه خاصي در قلوب همه انسانها و به خصوص مؤمنان ايجاد كرده است.
به دليل جايگاه خاص و نقشي كه امام حسين (ع) و عزاداري ايشان در هدايت انسانها به راه مستقيم الهي دارد، خداوند تبارك و تعالي اراده كرده است كه نام مقدس و حماسهاش در طول تاريخ مطرح باشد (1) و نيز در همه اقوام و ملل و نقاط مختلف جهان عزاداري او برپا باشد.
اين حقيقت كه سيدالشهدا (ع) محبوبترين شخصيت انساني در بين همه اقوام جهان، با همه تنوع و تعدد مذاهبشان است، نياز چنداني به اثبات ندارد. براي درك بهتر اين حقيقت كافي است در ايام محرم و صفر به گستردگي مجالس عزاي حسيني در داخل و خارج كشورمان نظري بيندازيم تا ببينيم در همه جاي جهان و نزد پيروان همه مذاهب مختلف، سوگواري براي سالار شهيدان برپاست. هرگز بشريت شخصيتي مانند امام حسين (ع) نديده است كه پيروان همه مذاهب اينگونه از او ياد و براي او عزاداري كنند.
اين كه از ناحيه ذات اقدس الهي در احاديث قدسي و نيز از سوي چهارده معصوم (ع) سفارش زيادي به عزاداري سيدالشهدا (ع) شده است، حاكي از نقش عظيم اين كار در احياي دين و زنده نگه داشتن آن است.
هيچ عملي به اندازه برپايي عزاداري براي امام حسين (ع) در حفظ دين از انحراف و از هجوم بيامان دشمنان اسلام براي نابودي دين و همچنين توسعه فرهنگ ديني مؤثر نبوده و نيست. به عبارت ديگر ميتوان چنين مجالسي را مهمترين «وسيله» براي صيانت از كيان دين و جامعه اسلامي و نيز گسترش روح دين و دينداري دانست.
چه زيبا فرمود رهبر كبير انقلاب، حضرت امام خميني (ره): «امام حسين (ع) نجات داد اسلام را، ما براي يك آدمي كه نجات داده اسلام را و رفته و كشته شده، هر روز بايد گريه كنيم، ما هر روز بايد منبر برويم براي حفظ اين مكتب. محرم و صفر است كه اسلام را زنده نگه داشته است. فداكاري سيدالشهدا (ع) است كه اسلام را براي ما زنده نگه داشته است». (2)
هر ساله دهها ميليون نفر از مردم ايران و نيز دهها ميليون نفر از ديگر كشورهاي جهان ـ حتي در بين ملل غير مسلمان ـ ميلياردها تومان و ميلياردها ساعت وقت خود را به اين امر مقدّس اختصاص ميدهند.
متأسفانه عزادريها با همه اهميت و جايگاه مهمي كه در فرهنگ اسلامي دارند، در طول زمان دچار آفات، خطرات و انحرافاتي شده است كه نقش اين «وسيله» مهم را تا حدودي كمرنگ كرده است.
اين آفات موجب شده تا عزاداريها و به طور كلي بزرگداشتها نتواند همه كاركردها و تواناييهاي خود را بروز و ظهور دهد. به عبارت ديگر برگزار كنندگان اين مجالس نتوانستهاند از همه آثار مقدّس و مهمي كه مورد توجه و مقصود خداوند و اولياي دين در سفارش حكيمانه و اكيدشان به برپايي چنين مجالسي بوده است، بهرهبرداري لازم و كافي را ببرند.
قدرت سازندگي و آثار يك عزاداري صحيح و منطبق با هدف اصلي قيام سيدالشهدا (ع) به قدري زياد است كه اگر عزاداران حسيني از اين «وسيله» بسيار قدرتمند استفاده لازم و صحيح را ميبردند و مانع نفوذ اين همه آفات در آن ميشدند، جامعه اسلامي و جهان اسلام وضعيتي كاملاً متفاوت با آنچه امروز دچار آن است، داشت.
اگر شيعيان به پيام هاي عاشورا توجه جدّي داشتند و از آن به خوبي الگو ميگرفتند، امروز به پيشرفتهترين جامعه از لحاظ مادي و معنوي تبديل شده بودند و اين همه مشكلات و معضلات گوناگون، جامعه اسلامي را رنج نميداد.
اگر پيام عاشورا جدّي گرفته ميشد و مسير عزاداريها و سوگواريها به سمتي كه معصومين (ع) خواسته بودند، هدايت ميشد، پس از گذشته بيست و پنج سال از انقلاب با شكوه اسلامي، شاهد اين همه مظاهر زشت و تأسفبرانگيز فساد، فقر، تبعيض و عقبماندگي نبوديم.
اگر در سوگواريها به درسهاي كربلا توجه ميشد، اين همه بودجه و امكانات مملكت ما، صرف مبارزه با ناهنجاريهاي گوناگون و آثار طولاني مدت آنها نميشد و دشمنان اسلام در شبيخون فرهنگي خود، اين همه پيروزيهاي چشمگير به دست نميآوردند. هيچ ديني و هيچ ملتي در جهان، چنين «وسيله» قدرتمندي را براي پيشرفت و سعادت در دست ندارد. افسوس كه جامعه اسلامي به خوبي و به درستي از اين قدرتمندترين «وسيله» استفاده نكرد.
افسوس كه تنها بهره كمي از اين سرمايهگذاري عظيم نصيب اسلام و مسلمين و نيز هدف اصلي قيام امام حسين (ع) ميشود.
به عبارت ديگر تنها بخش كوچكي از اين ميلياردها ساعت وقت و ميلياردها تومان بودجه با هدف اصلي عزاداري و مقاصد مهمي كه اهل بيت (ع) از ترغيب و تأكيدشان به اقامه عزا و برپايي مجالس بزرگداشت آنها داشتند، منطبق است. جامعه اسلامي در هيچ زماني مانند زمان كنوني نيازمند استفاده از قدرت عظيم و بيمانند مجالس عزا و بزرگداشت معصومين (ع) و استفاده دقيق و درست از درسها و پيامهاي عاشورا نيست.(ادامه دارد)
پانوشتها:
1. براي مطالعه درباره آگاهي پيامبران پيشين از ماجراي سيدالشهدا (ع) از طريق وحي الهي و گريه آنها براي حضرت، به الدّرالمنضود، ص151 / نفسالمهموم، ص20 و محنالابرار، ص49 و وسايل المحبين مراجعه شود.
2. صحيفه نور، ج 8، ص69.
کد مطلب : 487
