داخلی » از نگاه بيرون » داخلی
انتخابات مجلس و احزاب ایران
شورای روابط خارجی آمریکا
28 بهمن 1386 ساعت 7:50
جورج بوش رئیس جمهوری آمریکا در سخنرانیهای مکررش درباره بلندپروازیهای منطقهای تهران ضمن کلی گویی، وضعیت داخلی ایران را نادیده می گیرد. سخنان اخیر او هم از این قاعده مستثنی نیستند. او در آخرین سخنرانی سالانه اش که بیست و هشتم ژانویه ایراد کرد، گفت: هر کجا که دموکراسی در خاورمیانه رو به جلو می رود، به نظر می رسد که رژیم ایران آنجاست تا با آن مخالفت کند. این انتقادهای کلی از سیاست خارجی ایران باعث می شود که پویایی سیاسی درون کشور را نبینیم. فراموش نکنیم از این نظر ایران به شدت پیچیده است.
همچنان که ایران به انتخابات پارلمانی ماه مارس نزدیک می شود، چشم انداز سیاسی در کشوری که کاخ سفید مهم ترین چالش سیاست خارجی اش خوانده بود تغییر می کند. اصلاح طلبان ایرانی با پشت گرمی اخبار بی ثباتیهای اقتصادی برای دستیابی به پیروزیهایی بر محافظه کاران تندرو - بعد از شکست سال 2004 - آماده می شوند. واحد اطلاعاتی هفته نامه اکونومیست اعلام کرده که تورم در ایران به 19 درصد رسیده و پیش بینی میشود که رشد ناخالص ملی این کشور طی سالهای آینده روند نزولی داشته باشد.
اوضاع نامساعد اقتصادی باعث به وجود آمدن تردیدهایی در مورد سیاستهای اقتصادی محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران شده و حتی در اردوگاه محافظه کاران هم شکاف به وجود آورده است. به نوشته روزنامه وال استریت ژورنال، این نارضایتیها می تواند عاملی در بازگشت احتمالی اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری سال 2009 باشد.
اما با وجود پریشانیهای اقتصادی، باز هم انتظار نمی رود که نامزدهای اصلاح طلب بتوانند در انتخابات 14 مارس توازن قدرت در مجلس ایران را به هم بزنند. بیش از 7200 نامزد برای دستیابی به 290 کرسی مجلس در ایران ثبت نام کرده اند اما شمار زیادی از اصلاح طلبان هم اکنون از سوی هیاتهای اجرایی و نظارت بر انتخابات رد صلاحیت شده اند و به گزارش روزنامه نیویورک تایمز در میان آنها نام افراد نزدیک به رئیس جمهور پیشین اصلاح طلب ایران سید محمد خاتمی هم به چشم می خورد. همین روند بود که باعث شد محافظه کاران در سال 2004 مجلس را در دست بگیرند چرا که 3600 کاندیدای اصلاح طلب رد صلاحیت شدند.
گزارشها حاکی از آن است که خاتمی با هدف جلوگیری از تکرار ماجرا با آیتالله علی خامنهای رهبر انقلاب دیدار داشته و با او در مورد رد صلاحیتها گفت و گو کرده است. البته در این میان شماری از سیاستمداران ایرانی همچنان از تحریم انتخابات حرف می زنند. یک متخصص امور ایران در موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک می گوید بحث بر سر روند انتخابات ایران به سرعت به یکی از حساس ترین مسائل سیاسی این کشور بدل می شود.
اینکه این فعالیتهای سیاسی برای افکار عمومی ایران چه معنایی می دهد قابل بحث است. ایران یکی دارای یکی از قوی ترین جوامع مدنی در خاورمیانه است و بخش اعظم آن را باید مدیون آزادیهای فرهنگی و دانشگاهی زمان خاتمی در اواخر دهه 90 میلادی باشد. سختگیری دولت فعلی بر روزنامه نگاران و دانشگاهیان تا حدودی آن وضعیت را تحت تاثیر قرار داده است اما نتایج نظرسنجی موسسه World Public Opinion در ژانویه 2007 نشان می دهد که اکثریت ایران همچنان می گویند که در کشوری زندگی می کنند که به حقوق بشر و دموکراسی احترام گذاشته می شود. نتایج یک نظرسنجی دیگر که در ژوئن 2007 برگزار شده مانند قبلی خوشبینانه نیست و بر اساس آن بخش گستردهای از مردم خواستار اصلاح قوانین انتخاباتی شده اند.
در این میان آمریکا باید چه رویکردی را در پیش بگیرد؟ ولی رضا نصر عضو بلندپایه شورای روابط خارجی آمریکا می گوید سیاستمداران واشنگتن عموما فراموش می کنند که تصمیم گیرنده نهایی در ایران رهبر انقلاب است. سوزان ملونی از موسسه تحقیقاتی بروکینگز و ری تکیه عضو شورای روابط خارجی آمریکا در یادداشتی در هفته نامه نیوزویک می نویسند: رئیس جمهوری بعدی آمریکا با ایرانی روبرو خواهد شد که با پول نفت قدرتمندتر شده و در برابر تهدیدات آمریکا بی تفاوت می نماید. به علاوه نباید فراموش کرد که آمریکا اطلاعات معتبری در مورد نیات نظامی و سیاسی ایران ندارد و دیالوگ میان دو طرف – فارغ از اینکه در دو کشور چه کسی قدرت را در دست خواهد گرفت – بهترین راه برای بهبود شرایط است.
نویسنده: گرگ برونو/ مترجم: باران
