“جامعه جهاني”واژه ايست که غرب در قبال آن دو مرحله “تحريف”و”تحديد”را تعريف نموده است.بر اين اساس قدرتهاى بزرگ در مرحله اول تصويرى مخدوش،غير قابل پيش بينى و نامتوازن از جهان را ارائه نموده و در مرحله بعدى “جهان”را به ارثى تشبيه مى کند که تنها کشورهاى عضو دائم شوراى امنيت يا هشت کشور صنعتى جهان و البته کشورهاى وابسته به جريان سلطه ازآن سهم مى برند.
در اين ميان برخى ساختارها و مدلهاى بوجود آمده ميان کشورهاى در حال توسعه،حکم پادزهر و آنتى تز تلقى قدرت مدارانه غرب از دنيا را دارند.” جنبش عدم تعهد” يکى از اصلى ترين ساختارهايى است که ماهيت و کارکرد آن با اهداف توسعه طلبانه کشورهاى شمال در تضادى کامل قرار دارد.
برگزارى نشست وزراى امور خارجه کشورهاى عضو جنبش عدم تعهد در تهران فرصت مناسبى را جهت باز تعريف موثر اين جنبش مهيا ساخته است. جنبش غير متعهدها در اوج جنگ سرد و فضاى دو قطبى موجود بين کاخ سفيد و کاخ کرملين، با هدف وحدت کشورهايى که در اردوگاه کاپيتاليسم يا کمونيسم قرار نداشتند تشکيل شد. نخستين تلاش براى ايجاد اين جنبش در سال 1955 توسط “جواهر لعل نهرو” ، “جمال عبدالناصر” و احمد سوکارنو” انجام شد.
پس از فروپاشى اتحاد جماهيرشوروى قدرت غير متعهدها رو به تحليل رفت، زيرا ساختار و چارچوب اين مجموعه براساس حيات در نظام دو قطبى تعريف شده بود. از آن زمان تاکنون “نياز به باز تعريف جنبش عدم تعهد” به عنوان اصلى ترين نياز اعضاى آن بى پاسخ باقى مانده است. اگرچه سنگ اندازيهاى کاخ سفيد، ناتو و اتحاديه اروپا مانع از تحقق اين باز تعريف شده است، اما با گذار بشريت به هزاره سوم و مانور غير قابل توجيه کشورهاى عضو شوراى امنيت در جهان امروز، دغدغه هاى اين باز تعريف در ميان اعضاى غير متعهد افزايش يافته است. ايران به عنوان مرکز ثقل و نقطه اى تعيين کننده مى تواند در کانون اين باز تعريف قرار گيرد.
حضور وزراى امور خارجه کشورهاى عضو جنبش عدم تعهد در تهران با توجه به دو عامل “زمان تشکيل اجلاس” و “موقعيت فعلى نظام بين الملل” قابل تفسير است. در اين خصوص لازم است نکات زير را مدنظر قرار دهيم:
1- پانزدهمين اجلاس وزراى امور خارجه کشورهاى جنبش عدم تعهد درحالى برگزار شد که تهران با اتکا به قسمتى از قواى ديپلماتيک خود شش کشور قدرتمند و سلطه طلب دنيا را در مذاکرات ژنو زمينگير ساخته بود.از اين رو تهران به مثابه يک آموزگار بين المللى -در آستانه برگزارى اجلاس اخير- نحوه تقابل با جريان سلطه را به کشورهاى عضو جنبش عدم تعهد آموخته بود.
تهران در نشست اخير تنها يک “ميزبان”نبود،بلکه “مولد روحى تازه در کالبد جنبش عدم تعهد”بود.حضور وزراى امور خارجه کشورهاى عضو عدم تعهد در تهران واهمه مقامات آمريکايى و اروپايى در خصوص باز تعريف اين جنبش را تقويت مى کند. با توجه به مسائلى که در عراق و افغانستان رخ مى دهد، هرگونه هم انديشى و اقدام هماهنگى که در راستاى حل اين بحرانها توسط غير متعهدها انجام شود، تاثير مستقيمى در افول موقعيت اشغالگران خاورميانه خواهد داشت.
از اين جهت همسويى مواضع کشورهاى عضو عدم تعهد در خصوص بحران هاى خاورميانه پازل هاى ژئو استراتژيک چيده شده توسط واشنگتن و متحدانش را بر هم خواهد ريخت.
2- کليت حضور نمايندگان ارشد سياسى حدود دوسوم کشورهاى جهان در تهران بر ادعاى “انزواى ايران”که توسط شش کشور سلطه طلب جهان مطرح مى شود خط بطلان مى کشد.اکثر کشورهاى جهان در اجلاس اخير بر حق بهره مندى ايران از انرژى صلح آميز هسته اى تاکيد نمودند،اين در حاليست که شوراى امنيت سازمان ملل متحد با تصويب قطعنامه هاى 1737 و 1747 بر ضد جمهورى اسلامى ايران،عملا خود را در برابر خواست و اراده جمعى نظام بين الملل قرار داده است.
غرب در حالى از لزوم توقف غنى سازى اورانيوم توسط ايران سخن مى گويد که اکثر کشورهاى جهان به صورتى رسمى ،مکتوب و مستند از اين حق مسلم ايران حمايت نموده اند.از اين رو برگزارى نشست اخير جنبش عدم تعهد در تهران خدشه دار بودن اعتبار غرب در برابر کشورمان را به اثبات رساند.
3- پس از نقش آفرينى موثر ايران در نشست شانگهاى و خزر،ديپلماسى تهاجمى ايران کارآمدى دوباره خود را در جريان نشست اخير غير متعهدها به اثبات رساند.ايفاى نقش در معادلات جهانى صرفا در مولفه هاى امنيت داخلى نهفته نيست. اگر “امنيت داخلي” با “پشتوانه هاى خارجي” تلفيق شوند، ترکيب حاصل پايدار و کارآمد خواهد بود. با توجه به “بازه جغرافيايى وسيع” و “کثرت اعضا”، مى توان جنبش عدم تعهد را حاوى جمع پتانسيل هاى بالقوه “منطقه اي” و “فرا منطقه اي” براى تهران دانست.
البته اين قاعده کلى نسبت به ديگر اعضاى جنبش نيز صادق است. به عبارت ديگر،تهران در سايه سياست خارجى تهاجمى در برابر غرب توانسته است به صورتى موازى سياست “تعامل با اکثريت جهان” را پياده سازى و اجرا نمايد.
4- نشست اخير جنبش عدم تعهد در تهران مترادف با بازتعريف جامعه جهانى بر اساس فرمول “همه منهاى قدرتهاى بزرگ”بود.تاکنون ايالات متحده آمريکا،انگلستان،فرانسه،آلمان و حتى چين و روسيه جهان را بر اساس مدل “قدرتهاى بزرگ منهاى ديگر کشورها”تعريف نموده و حتى شالوده سازمانهاى بين المللى مانند سازمان ملل متحد و آژانس بين المللى انرژى اتمى را بر آن مبنا استوار ساخته اند.برگزارى نشست اخير تهران اعتراض علنى کشورهاى جهان نسبت به جعل جامعه جهانى توسط کشورهاى 1+5 بود.
آيا غرب مى تواند حضور وزراى امور خارجه 118 کشور دنيا در تهران را ناديده انگاشته و همچنان بر طبل تحريم و توطئه عليه ايران بکوبد؟واقعيت امر اين است که کاخ سفيد،تروئيکاى اروپايى ،پکن و مسکو در صورتى که نخواهند يا نتوانند حقيقت ايران قدرتمند را در سياست خارجى خود محاسبه نمايند،”جامعه واقعى جهاني”اين محاسبه را با هزينه اى سخت بر پيکره آنها تحميل خواهد نمود.
کد مطلب : 5659
