نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی

تنش‌زایى به اسم تنش‌زدایى؛ تفریح خاتمی!

روزنامه رسالت-23 اردیبهشت87

23 ارديبهشت 1387 ساعت 7:35

هفته پیش تنش‌زایى خاتمى در روابط دو کشور دوست و برادر ایران و عراق، خوراک تبلیغاتى خوبى براى رسانه‌هاى عربى و بخصوص شبکه العربیه فراهم کرد که هنوز پایان نیافته است. 

هر چند خاتمى حرف‌هاى خود را درباره “تحریف ایده صدور انقلاب” پس گرفت اما این “تفریح دیپلماتیک” موجى از تبلیغات منفى علیه جمهورى اسلامى را در پى‌داشت که براى نظام و مردم هزینه‌بر بود. 

تعلل راقم این سطور در نگارش این سیاهه بیشتر از آن رو بود تا التهابات و زبانه‌هاى اولیه فروکش کند و به این نوشته انگ تخریب “فوبیاى رویایى و خودساخته خاتمی” نخورد. نوعا اعتقاد بر این است که عقلانیت در سیاست خارجى یعنى داشتن دوستان زیاد و دشمنان کم. مسیر دوست‌یابى در جهان امروز از یک گذرگاه “نرم” مى‌گذرد. یعنى در دنیایى که مناط و ملاک روابط فى‌مابین کشورها “قدرت‌” است تنها با اقتدار نرم مى‌توان به روابط دوستانه اعتماد کرد. 

این عملگراترین و در عین حال انسانى‌ترین تفسیرى است که مى‌توان از ساختار روابط بین‌الملل موجود ارائه کرد. قدرت نرم در روابط کشورها با رضایتمندى و اقناع عمومى همراه است. با گذار از استراتژى انفعالى دولت گذشته که به غلط ترجمه به تنش‌زدایى مى‌شد، محصول دیپلماسى جمهورى اسلامى در سه سال عمر دولت نهم یک فرایند قدرت‌یابى نرم و پیش‌رونده است.
 
اگرچه قدرت نرم کمى نیست اما مقایسه تطبیقى بین اقتدار جمهورى اسلامى به عنوان یک بازیگر منطقه‌اى و قدرت آمریکا به عنوان کنشگر بین‌المللى در خاورمیانه مى‌تواند کنتراست مناسبى به دست دهد. نظرسنجى موسساتى از قبیل گالوپ، پیو و ... از مردم کشورهاى مختلف خاورمیانه نشان مى‌دهد که آمریکایى‌ها روز‌به روز جایگاه خود را بیشتر از دست مى‌دهند و در مقابل، ایران از وضعیت بهترى برخوردار است. 

در این شرایط تهران احتیاجى به صدور سلاح گرم ندارد. از سویى عقلانى‌ شدن مفهوم منافع ملى و بازتعریف استراتژى امنیت ملى کشور مسبوق به تفصیل سیاست داخلى از خارجى است. یعنى استراتژى سیاست خارجى یک کشور باید به گونه اى تعریف شود که از جابه‌جایى‌هاى قدرت‌ در داخل تاثیر نپذیرد. ثبات در دیپلماسى و اتفاق نظر درباره آن رمز تفوق کشورها در جهان امروز است. استراتژى خارجى یک کشور است که در حراجى‌ روزنامه‌‌ها ارزان فروخته مى‌شود و باید در اتاق‌هاى فکر درباره آن تدقیق و مطالعه کرد. 

اظهارات تنش‌زاى خاتمى زنگ هشدارى مبنى بر ضرورت باز تعریف خطوط استراتژى خارجى کشور تا تعدى از آن غیر قابل بخشش جلوه کند و نوعى تفریح نشود.
در نهایت باید گفت تنش‌زایى به اسم تنش‌زدایى پدیده‌اى نادر در تاریخ روابط بین‌الملل است که مبدعان آن هنوز بر طبل تردید در مبانى صدور انقلاب مى‌کوبند. 


نویسنده: صالح اسکندرى