بحران اقتصادی اخیر در بازارهای مالی جهان 2 درس مهم برای اقتصاد ایران دارد: یك فرصت و یك تهدید از یك سو، باید از بحران اقتصادی آمریكا و فرار سرمایهها از غرب به نفع سرمایهگذاری در ایران استفاده كنیم.
اقتصاد ایران در خاورمیانه شرایط ویژهای برای سرمایهگذاری دارد و باید از این فرصتها و بحرانها به نفع خود بهره ببریم. از سوی دیگر، اگر جریان عادی اقتصادمان را به درآمد بالای نفت متكی كنیم، با توجه به كاهش قیمت نفت، ایجاد خطر برای اقتصاد ما بسیار جدی است.
در اوضاع كنونی، با توجه به ظرفیت بالقوه و بسیار بالای منابع طبیعی و نیروی انسانی ایران، میتوان حتی با جلب سرمایههای مالی ایرانیان داخل و خارج كشور، شرایط سودآوری را در اقتصاد ایران فراهم كرد. بهرهگیری از این فرصت به نفع اصلاح مدیریت اقتصادی كشور ضروری است.
درباره پیامدهای منفی بحران اقتصادی آمریكا بر اقتصاد ایران باید گفت: درست است كه این بحران اثر ناچیزی بر بازار مالی كشورمان دارد اما از طریق نفت كه كانال اقتصاد ایران با اقتصاد جهانی است، میتواند به ما آسیب بزند.
افزایش چشمگیر قیمت نفت در سال گذشته، تا حدی بر اقتصاد آمریكا و جهان تاثیر گذاشت و در آن زمان، توجه سرمایهگذاران در اوراق بهادار به بازارهای كالایی جلب شد و همین مسئله موجب افزایش قیمت در بازارهای جهانی مواد غذایی و بازار نفت و بروز پدیده تقاضاهای كاغذی در بازارها شد.
اما در پی بحران اخیر اقتصاد آمریكا، یكباره و در چند هفته اخیر در بازار نفت، قیمتها كاهش شدیدی پیدا كرد و این زنگ خطری برای اقتصاد وابسته به درآمدهای نفتی ایران است. این در حالی است كه ما در كشورمان ابزاری با عنوان حساب ذخیره ارزی ایجاد كردیم.
هدف از تشكیل این حساب آن بود كه به هیچ وجه تكلیف بودجه جاری دولت و جریان جاری زندگی مردم به مازاد درآمد نفت وصل نشود. هدف این بود كه اگر قیمت نفت بالا رفت، این درآمد به حساب ذخیره ارزی برود تا از این طریق هم به سرمایهگذاری در بخش خصوصی و توانمندسازی تولید ملی كمك كند و هم ذخیره مالی برای كشور در شرایط بحرانی باشد.
بحران اقتصادی در آمریكا و بازارهای جهانی اكنون هشداری برای اقتصاد ایران است تا انضباط مالی را اصل قرار دهیم زیرا كاهش بیشتر قیمت نفت، به ضرر ما خواهد بود. در این شرایط، اگر ما تعهداتی را برای صندوق دولت و حساب ذخیره ارزی ایجاد كرده باشیم و نتوانیم پاسخگوی آنها باشیم، مشكلات جدی پیدا خواهیم كرد.
این نوسانات پرتلاطم میتواند اقتصاد ما را نیز فلج كند و اگر اقتصادمان را به درآمد بالای نفت متكی كنیم، این هشدار برای اقتصاد ما بسیار جدی است.
*رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران
کد مطلب : 7729
