12 ارديبهشت 1387 ساعت 7:15
ما و همسایگان شمالی [الهه كولایی] سرمقاله کارگزاران-12 اردیبهشت87 |
سفر والنتین سوبولف دبیر شورای امنیت فدراسیون روسیه به ایران كه در پاسخ به سفر پاییز گذشته دبیر شورای امنیت جمهوری اسلامی ایران به مسكو صورت گرفته، در شرایطی كه دولت آذربایجان مانع عبور محموله برای جمهوری اسلامی ایران به منظور به پایان رساندن پروژه نیروگاه بوشهر در چارچوب همكاری هستهای ایران و روسیه شده، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
این سفر در چارچوب همكاریهای سیاسی- این دو كشور در فضای بینالمللی ناشی از صدور سه قطعنامه از سوی شورای امنیت علیه ایران، كه بدون تایید روسیه امكان آن وجود نداشت، انجام میشود. با توجه به تاخیر مستمر دولت روسیه در نهایی كردن پروژه نیروگاه هستهای بوشهر، تحویل سوخت هستهای به ایران گام مهمی در مسیر اتمام آنكه از سال 1374/1995 آغاز شده، به شمار میرود.
نكته مهم در این مورد اعلام حمایت سریع و روشن آمریكا از سیاست روسیه در این زمینه بوده است، كه بلافاصله پس از تصمیم روسیه برای این اقدام، از سوی جرج بوش رئیس جمهوری آمریكا مطرح شد. همكاری هستهای ایران و روسیه به یكی از مهمترین محورها در روابط دو كشور تبدیل شده است. شكل گرفتن این ارتباط، با تحول در سیاست خارجی این كشور پس از فروپاشی اتحاد شوروی پیوند داشته است.
در همان حال این موضوع در تنظیم روابط روسیه با آمریكا نیز، در پرتو دگرگونیهای وسیع و عمیق در جهان پس از جنگ سرد، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. همراهی روسیه با آمریكا در صدور قطعنامههای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران با تلاش این كشور در مذاكرات 1+5 ادامه یافته است. بیتردید جمهوری اسلامی ایران برای روسیه همكاری بسیار ارزشمند است كه میتواند در بازار جهانی انرژی به رقیبی قدرتمند تبدیل شود. ولی فرآیندهای كنونی امكان ایفای چنین نقشی را از ایران سلب كرده است، واقعیتی كه برای فدراسیون روسیه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
همكاری هستهای روسیه با ایران در مجامع نظامی- امنیتی این كشور با بحثهای جدی همراه بوده است. آثار آن در گفتوگوهای مربوط به طرح ایجاد سپر دفاعی موشكی از سوی آمریكا در اروپا و مخالفت شدید روسیه با آن نیز انتقال یافته است. در چنین وضعیتی جلوگیری آذربایجان از انتقال تجهیزات روسی برای اتمام پروژه نیروگاه بوشهر را نیز باید در پرتو تحولات قفقاز، روابط روسیه با آذربایجان از یكسو و روابط آن با آمریكا از سوی دیگر مورد تحلیل قرار گیرد.
پس از وقوع «انقلاب گل سرخ» در تفلیس، كه به روی كار آمدن دولت هوادار آمریكا منجر شد»، بازی بزرگ» در قفقاز از ابعاد مهمتری برخوردار شده است. پس از اقدام دولت تركمنستان در سرمای شدیدی كه زمستان گذشته كشور را فرا گرفته بود، و به دنبال فرصتطلبیهای برخی از همسایگان جنوبی در سالهای اخیر، اینك دولت آذربایجان نیز مجال سوءاستفاده از شرایط فشار جهانی بر ایران را مغتنم یافته، در تلاش برآمده در بازیهای منطقهای برای حل و فصل مسائل خود، كه مهمترین آنها اشغال منطقه خودمختار قرهباغ توسط ارامنه است، از این شرایط به سود خود بهره گیرد.
دولت روسیه با ارمنستان روابط بسیارگسترده و همهجانبهای را در سالهای پس از استقلال تجربه كرده است. آذربایجان به خوبی از توافق آمریكا و روسیه برای انتقال سوخت هستهای به ایران آگاه است. شواهد متعدد سوءاستفاده رقبای كوچك و بزرگ ایران از شرایط ایجاد شده برای كشورما، ضرورت بازخوانی سیاست خارجی سالهای اخیر و كوتاه كردن دستهای ناپاك از حریم منافع ایران و ایرانیان را ضروری میسازد.
کد مطلب : 2904
