اتحادیه اروپا اندكی پس از ارسال بسته پیشنهادی هستهای به ایران به اتخاذ سیاستهای تحریمی علیه ایران تحت فشار آمریكا پرداخته و بانك ملی ایران را در فهرست تحریمات خود قرار داده است. این اقدامات غیراصولی یكبار دیگر صداقت و حسن نیت اروپا در قلمرو «اعتمادسازی» میان اروپا و ایران در موضوع مذاكرات هستهای فیمابین را به زیر سئوال می برد.
شاید این نكته به خودی خود موضوع تازهای نباشد بلكه با مروری به روند تحولات در پرونده هستهای ایران بهتر می توان در این زمینه به قطعیت رسید كه اروپا هرگز ابتكار عمل نداشته و هر جا هم ادعا كرده بلوف زده است.
ورود وزرای خارجه آلمان انگلیس و فرانسه بعنوان «تروئیكای اروپائی» به پرونده هستهای ایران با پیشنهاد تهران و بعنوان یك «گروه حقیقت یاب» شكل گرفت و این 3 كشور بعنوان «میانجی» و «ناظر بیطرف» وارد این صحنه شدند ولی تدریجا با جدی شدن موضوع تعهداتی را پذیرفتند و در عوض امتیازاتی را نیز دریافت كردند. اما در میدان عمل دیدیم كه نه تنها به تعهدات خود عمل نكردند بلكه حتی تغییر موضع داده و از دیدگاه خصمانه به تنظیم قطعنامه علیه ایران پرداختند كه بی اعتباری اروپا در این مقوله را به رخ می كشد و نشان می دهد كه آنها از ابتدا هم شایسته و لایق اینهمه اعتماد نبوده اند و هنوز هم نیستند.
این نكته از آن جهت اهمیت دارد كه ایران با حسن نیت و اعتماد بنفس وارد این صحنه شده و به مذاكره با «سولانا» بعنوان یك «راهكار مثبت برای اعتمادسازی» می نگرد اما آنچه در میدان عمل شاهد آنیم سواستفاده طرف اروپائی از تمامی مولفه های موثر در این فرایند است. شاید كسانی سعی كنند اتحادیه اروپا را تبرئه نمایند و خاطرنشان سازند كه این سواستفاده های سیاسی ـ تبلیغاتی ربطی به اروپا ندارد. حتی اگر این ادعا صحیح باشد بهترین دلیل برای اثبات فقدان قابلیت های مورد انتظار در طرف اروپائی است كه نشان می دهد آنها از موضعی سخن می گویند كه توان اجرای دیدگاههای خود را ندارند و نمی توانند حرف خود را به كرسی بنشانند و در عوض انتظاراتی دارند كه هرگز متناسب مواضع ضعیف و ناكارآمد آنها نبوده و نیست و نوعی افزون طلبی باج خواهانه را در ذهن ها تداعی می كند.
موضوع دیگری كه عدم كارآئی اتحادیه اروپا را در مذاكرات هستهای ایران آشكار می سازد اینست كه علیرغم حسن نیت طرف ایرانی و اصرار به اقدامات عملی برای اعتمادسازی این مذاكرات نه تنها كمترین پیشرفت محسوس و ملموسی كه ناشی از اقدامات و تصمیمات طرف اروپائی باشد نداشته بلكه بعكس اتحادیه اروپا به تدریج مواضع نسبتا منطقی دوستانه و انعطاف پذیر اولیه را به مواضعی بعضا شدیدتر و خصمانه تر از آمریكا تبدیل كرده است. شواهد موثقی وجود دارد كه نشان می دهد كشورهای اروپائی با گرفتن امتیازاتی از آمریكا در واقع موضوع هستهای ایران را « وجه المصالحه » قرار داده اند و با شدت عمل نشان دادن علیه ایران مشكلات خود با آمریكا در جای دیگر را حل و فصل می كنند كه البته بسیار فرصت طلبانه و غیرقابل قبول است.
موضوع مهم دیگر توسل به سیاستهای تبلیغاتی مسموم و جوسازیهای غیراصولی است كه عدم حسن نیت طرفهای اروپائی را ثابت می كند. جای تعجب است كه دقیقا در آستانه سفر « خاویر سولانا » به ایران و درحالیكه هنوز بسته پیشنهادی به ایران ارسال نشده بود غرب از یكطرف خواستار شتاب در ارسال پاسخ ایران بود و از طرف دیرگ به طور همزمان نسبت به پاسخ منفی ایران اظهار نگرانی می كرد و حال آنكه هنوز ایران از ماهیت پیشنهادات مطروحه در بسته هستهای كاملا بی اطلاع بود. این بدان معنی است كه صرفنظر از ماهیت واكنش ایران قرار است برروی دو نكته تبلیغات رسانهای و جوسازی شود.
الف ـ وانمود شود كه ایران در ارائه پاسخ به بسته عجلهای ندارد و وقت كشی می كند.
ب ـ القا شود كه ایران درصدد رد بسته و مخالفت با آن است.
این شیوه های رفتار شناخته شده ـ از غرب حاوی این نكته است كه نوعی تخاصم و جدال و تعارض در بنیان رفتار غرب در این زمینه وجود دارد و حتی « وجه غالب » تلقی می شود. توسل به تحریم اقتصادی ایران از جانب اتحادیه اروپا در چنین شرایطی صحت این ارزیابی ها از عملكرد اتحادیه اروپا را بیش از پیش ثابت می كند و با در نظر گرفتن اصرار جنون آمیز آمریكا برای كشاندن اروپا به موضع تقابل جدی تری علیه ایران و مشخصا پیشنهاد آمریكا برای تحریم اقتصادی ایران توسط اروپا و اجابت این درخواست با تحریم بانك ملی ایران اثرپذیری بی منطق اروپا نسبت به فشارهای آمریكا را آشكار می سازد و یقینا وزن اروپا در مذاكرات و مناسبات هستهای را اگر به صفر نرساند دستكم به حداقل ممكن كاهش می دهد.
بدین ترتیب پیشنهاد جدی امروز اینست كه با آگاهی از كم وزنی اروپا در مذاكرات هستهای و كاهش تدریجی موقعیت آن ضروری است ایران ادامه مذاكرات با اتحادیه اروپا را مشروط به عدم پیروی طرف های اروپائی از آمریكا نماید.
اتحادیه اروپا در میدان عمل نشان داده كه به جای حل و فصل مسئله هستهای در فكر بهره گیری از این فرصت برای تضمین منافع خود در صحنه بین المللی است و با تحریم ایران هم امیدوار است در جای دیگری به خاطر حرف شنوی از آمریكا امتیاز بگیرد. به همین دلیل تجدیدنظر در مذاكره با اروپا ضروری به نظر میرسد.
کد مطلب : 4626
