6 شهريور 1387 ساعت 3:35

خاتمی و مشکلات فرارو

روزنامه کارگزاران-6 شهریور 87

موسم انتخابات ریاست‌جمهوری از راه می‌رسد و به‌همراه خود پهنه كشور را عرصه و آوردگاه ابراز نظر، تعاطی و تقابل افكار و اندیشه‌ها در این رابطه ساخته است. اصحاب رسانه و قلم، اهالی درد و عشق و عقل و نفع به اظهار علایق و سلایق خود پرداخته‌اند. به‌دنبال قریب به 30 سال تجربه از تاریخ پرنشیب و فراز اینك شرایط بسیار حساس و ویژه‌ای را از سر می‌گذرانیم. اتهامات چهارگانه غرب (به رهبری آمریكا) به ایران و در رأس آن فرآیند پدیده هسته‌ای، كشور را در موضعی تاریخی، استراتژیك قرارداده است. اسرائیل مدعی است امنیت خود را در معرض تهدید می‌بیند. تحركات دامنه‌دار این كشور كه اخیرا شتاب وصف‌ناپذیری به‌خود گرفته به‌دنبال جلب افكار عمومی به‌ویژه آمریكاییان و توجیه همگانی به ‌هدف تهاجم نظامی است. رفت و آمدهای بین‌المللی پنهان و پیدا و اظهارات بی‌پروای سران این كشور حساسیت اوضاع را عیان می‌سازد. از سوی دیگر مشكلات داخلی نیز كشور را در موقعیت دیگری قرار داده است. 

بحران‌های اجتماعی
فرار مغزها (سرمایه‌ها و جوانان «استعدادهای بالقوه»): در طی 25 سال گذشته در این پدیده همچنان بدون وقفه مقام اول جهان را كسب كرده‌ایم. آوازه حضور ایرانیان در آمریكا و تصدی مقامات بزرگ فرهنگی، دانشگاهی و بهداشت و درمانی در آن كشور از سوی آنان گوش فلك را كر كرده است، به‌اضافه سرمایه‌ای عظیم بالغ بر یك‌هزار میلیارد دلار كه در خدمت رونق اقتصادی هرچه موفق‌تر این كشور قرار گرفته. تاكنون صدها هزار ایرانی به آمریكا، كانادا، اروپا، امارات و... هجرت كرده و بر اساس نظر كارشناسان مختلف همچنین سازمان ملل، این مهاجرت‌ها كه اخیرا شتاب فراینده‌ای یافته زیانی بین حداقل 40 تا400 میلیارد دلار را به‌طور سالانه بر ایران تحمیل می‌كند. 

مواد مخدر و مصرف آن و دیگر موارد فساد و ناهنجاری‌ها: در این مصیبت عظیم اعم از میزان مصرف، قاچاق و ترانزیت سالانه متحمل خساراتی بالغ بر ده‌ها میلیارد دلار گشته‌ایم. 

تصادفات رانندگی: در تصادفات رانندگی كه نیز دارای مقام اول جهان بوده و هستیم و در این مقوله نیز سالانه بالغ بر 12میلیارد دلار خسارت متحمل می‌شویم. در حالی كه در اروپای مركزی و شمالی در مقابل هر یكصد هزار نفر جمعیت سالانه فقط 5/1 نفر در تصادفات كشته می‌شوند، برای ایران این رقم بیش از 40نفر یا رقمی افزون بر 2500 درصد است. 

پرونده‌های قضایی و اختلافات حقوقی: گزارش دستگاه قضایی حاكی است سالانه بیش از هشت میلیون پرونده به آن دستگاه احاله و بررسی می‌شود یعنی در كمتر از سه سال كل جمعیت كشور برای رفع ظلم به این دستگاه مراجعه می‌كنند. 

در هم ریختگی توازن دانشگاهیان: و نسبت دو به یك دختران به پسران نیز از بدایع نادر تاریخ بشری است كه ناشی از بحران اجتماعی است. 

مهاجرت اتباع بیگانه و هجوم روستائیان به شهرها: در حالی كه از تهران و شهرهای بزرگ و كوچك مواجه با فرار مغزها و سرمایه‌ها هستیم، از سوی دیگر مواجه با هجوم افاغنه -عراقیان به‌جای آنان و روستائیان بیكار، بی‌سواد یا كم‌سواد و البته جویای كار به حاشیه شهرها هستیم كه خود مشكل عظیم و قابل تاملی را بر كشور تحمیل می‌كند. 

بحران اقتصادی
تورم: این عنوان مدت‌هاست كه بی‌وقفه می‌تازد ( هشت سال اصلاحات جداست و مبحثی جداگانه می‌طلبد). تكلیف بیش از 400 میلیارد دلار از درآمد و ثروت ملی معلوم نیست. هنوز پاسخی برای حیف و میل 300 میلیارد تومان از دارایی شهرداری تهران داده نشده. 525 میلیارد تومان از درآمدهای گم‌شده صدا و سیما چه شده. ابهام در افشاگری‌های پالیزدار به‌قوت خود باقی است، گفته می‌شود اتهام او افشای اسناد طبقه‌بندی شده است. وعده‌های احمدی‌نژاد مبنی بر افشای باندهای قدرتمند رانت‌خوار و ملت بر بادده جامه عمل نپوشید.
 
موجودی صندوق ذخیره ارزی كه در دوره اصلاحات با درآمد 15 دلاری نفت جان گرفت تهی گردید. مسائل بنادر غیر قانونی حل نشده، قاچاق كالا، ترخیص و بارگیری و... در این بنادر در هاله‌ای از ابهام است. ارقام سرسام‌آور سوبسیدها و برنامه عجیب و كارشناسی نشده اخیر برای پرداخت نقدی یارانه‌ها در مقیاس باورنكردنی به پیش می‌تازد. مشكل واردات بنزین همچنان تركتازی می‌كند. 

به‌رغم كمبود شدید پالایشگاه سخاوتمندانه قرارداد ساخت پالایشگاه با ارمنستان منعقد می‌كنیم. واردات بیش از 50 میلیارد دلار كالا به‌ویژه مصنوعات ارزان‌قیمت چینی و... تولیدات داخلی را به مرز سقوط و تعطیلی سوق داده است. پایین نگاه داشتن نرخ ارز و ورود مطالعه شده كالا به مدد آن لطمات جبران‌ناپذیری بر پیكره كشاورزی، صنعت، تولید و اقتصاد مملكت وارد آورده است.
چه باید كرد؟
ملت ایران گزیری جز حضور فعال در سرنوشت اجتماعی خویش ندارد. باید مترصد بود تا از كمترین فرصت‌ها بیشترین سودها را برده از هیچ فرصت و منفذی نمی‌باید غفلت كرد. هر از گاهی فرصت‌های تاریخی قابل ملاحظه بستری مناسب برای حضور ملت و امكان اقدام به‌جهت استیفای حقوق او را می‌گشاید. و اینك انتخابات بستری استراتژیك را گسترانیده است و ملت ایران با سه رویكرد می‌تواند با آن مواجه شود. 

الف- قهر و انزوا و سلب مسوولیت یا عدم مشاركت مطلق
ب - مشاركت بدون قید و شرط 

این دو رویكرد زیبنده مردمی زیرك در جایگاه ملت ایران نیست. منویات این ملت فراتر از آن است كه گروهی برای او تصمیم گرفته و سرنوشت‌سازی كند. ملت ایران می‌تواند و باید كه خود بر سرنوشت اجتماعی خویش حاكم شود. سوم تیر محصول قهر مطلق توده‌های بزرگ ملت و شركت بی‌قید و شرط گروه‌هایی قلیل در دو انتخابات شورای شهر دوم و ریاست‌جمهوری نهم است. 

اعلام برنامه اساسی، شرط حضور اثر‌گذار خاتمی: گرچه نام خاتمی می‌تواند خالق پدیده‌ها باشد اما او این‌بار به سهولت نمی‌تواند مجدد حماسه دوم خرداد باشد. در این مرحله شكوه اعجاز او در این است كه با اعلان برنامه مدون، با جامعیتی فراگیر و اعتمادآور پای به عرصه نهد. از هم‌اكنون می‌توان تصور كرد كه توفیق برنامه‌ها چه شور و غلغله مباركی در انتخابات برپا خواهد نمود. این برنامه با ابعاد سیاسی- اقتصادی- فرهنگی و با دو رویكرد داخلی و خارجی از جمله و عجالتا در موارد ذیل می‌تواند به‌صورت شفاف طراحی و تدوین گردد. 

ابتدا طرح مطالبات خاتمی از نظام برای حضور موفق در انتخابات و مدیریت كشور می‌تواند به‌گونه قابل تاملی راهگشا و حیاتی باشد، به‌عنوان مثال در اختیار داشتن یك كانال تلویزیونی و فرماندهی نیروی انتظامی می‌تواند بسیار امیدواركننده باشد. 

برنامه‌های سیاسی با نگاه قبل و بعد از انتخابات بسیار زیبنده است. خاتمی قبل از انتخابات برنامه‌های خود را به سمع و نظر احزاب، صاحب‌نظران دردمند، فعالان سیاسی رسانیده و از در مفاهمه با آنان برآمده، برنامه‌ای جامع، فراگیر و قدرتمند تدوین نماید . 

این برنامه می‌تواند نوع رفتار و نگاه به احزاب و جایگاه‌شان، رسانه‌ها - آزادی قلم و اندیشه، بیان و اجتماعات - میتینگ‌ها تعامل با بخش مغفول مانده قانون اساسی در فصول سوم و پنجم، دگراندیشان متلزم به قانون اساسی - كیفیت احقاق حقوق محذوفین - میزان و نحوه مشاركت آنان در دولت آتی را شفاف‌سازی كند. 

همچنین ابزار و مكانیسم‌های عملی و پراتیك برنامه برای دفاع از آزادی قلم - بیان، اجتماعات و... در بحران‌سازی‌های احتمالی معین شده. كیفیت كنترل اطلاعات موازی و قانونمندسازی هرچه موفق‌تر وزارت اطلاعات نیز از این مقررات است. 

یك برنامه پراهمیت می‌تواند اطمینان دادن مردم برای گزارش حداقل هر شش ماه یك‌بار به آنان با زمانی از پیش تعیین شده در محلی چون میدان آزادی باشد تا حضور انبوه جمعیت موجب پشتیبانی دلگرم‌كننده و در بحران‌سازی‌های احتمالی سدی سدید در مقابل بحران‌سازان باشد. 

برنامه با رویكرد خارجی خاتمی در بعد خارجی می‌تواند با نگاهی جامع قابلیت ایجاد اعتماد وثیق و انگیزه برای برقراری ارتباط سازنده با ایران را نوید دهد؛ چگونگی مدیریت مذاكره و رابطه با آمریكا، شیوه تعامل با فرآیندهای هسته‌ای، صلح خاورمیانه و... مشكلات افغانستان و عراق - نگاه به حقوق بشر از منظر كنوانسیون جهانی حقوق بشر، مقوله تشنج‌زدایی از روابط بین‌المللی - اعلام عفو عمومی و بسترسازی قابل اعتماد برای بازگشت ایرانیان به همراه سرمایه‌های عظیم و علایق وصف‌ناپذیری‌شان برای سازندگی وطن با عنایت به ساز و كار تضمین امنیت جان و مالشان. 

سرمایه‌گذاری خارجی و مكانیسم اعتمادآور امنیت آن
تعریف جایگاه و مناسبات عضویت در سازمانی جهانی تجارت W.t.o
توجه به ماجرای مداخله‌گرایانه در ارتباط با جزایر سه‌گانه ایرانی خلیج فارس و حقوق به خطر افتاده ایران در دریاچه همیشه سبز خزر. 

بخش اقتصادی در بعد داخلی برنامه با نگاه جامع به مشكلات اپیدمیك اقتصادی مطروحه پاسخی راهگشا برای برون‌رفت از آن بیابد و برنامه در بحران فرهنگی می‌طلبد كه حاوی نگاه همه‌جانبه‌ای بوده، مسیر رشد و توسعه جامع در این راستا را واكاوی كرده باشد؛ مشكلات و مسائل روزنامه‌ها، روزنامه‌نگاران، آزادی نشر، كتاب، نشریات - سینما و فرهنگسراها، برنامه‌های رادیو و تلویزیون - امكان مدیریت تلویزیون در بخش خصوصی، ماهواره و... ارتباط بین‌المللی دانشگاهی تبادل سهل استاد و دانشجو و... 

برنامه‌های اجتماعی به اهتمام برای راهگشایی از موانعی كه موجب بحران‌ها و آسیب‌های فراوان اجتماعی است تدوین گردد علاوه بر آن در معضل بیمارستان‌ها، بحران محیط زیست، سرانه فضای سبز، تخریب جنگل‌ها، تنظیم خانواده و رشد بی‌رویه جمعیت و... را مورد مداقه قرار داده و به گونه‌ای پراتیك ارائه طریق نماید. اعلام اعتماد‌آور این برنامه‌ها می‌تواند سیلی خروشان از جمعیت ایران را به‌سوی صندوق‌های رای گسیل كند. و در صورتی كه با لطف خدای حكیم همت پولادین خاتمی و اراده خلل‌ناپذیر ملت ایران تعداد آرا بیش از 30 و ا‌‌ن‌شاء‌الله تا مرز 40میلیون باشد. همچنان می‌توان امیدوار بود كه حتی هیچ چیز قادر به تقلب تعیین‌كننده و تغییر در نتایج انتخابات نخواهد بود. در این صورت رئیس‌جمهور منتخب امكان می‌یابد با اتكا به اراده ملت ایران در طرح و پیگیری مطالبات و برنامه‌هایی كه برای تحقق آن با ملت میثاق بسته است با عزمی محكم‌تر از هر زمان به پیش رود. خاتمی نیز بداند در صورت اراده او برای پذیرش نمایندگی مردم و حضور سبزش در عرصه، ملت ایران نیز او را تنها نخواهد گذاشت. 

شایان ذكر است در این لحظات شاید برخی بدشان نیاید خاتمی به هر قیمتی از صحنه حذف شود و در این صورت ضروری است ایشان به این نكته عنایت ویژه داشته باشند كه در حوادث ارضی و سماوی خطری متوجه وجودشان نشود. 


نویسنده: هادی احتظاظی

کد مطلب : 6390
ارسال اين مطلب به دوستان
ارسال اين مطلب به دوستان
دريافت فايل مطلب
دريافت فايل مطلب
نسخه قابل چاپ
نسخه قابل چاپ