اصلاح طلبان در حالی که در انتظار آمدن خاتمی به میدان انتخابات ریاست جمهوری هستند از تحرک سیاسی جدید حول عبدالله نوری نیز استقبال می کنند. عبدالله نوری بلافاصله چند روز پس از اعلام شرایط خود (در صورت حضور نداشتن سیدمحمد خاتمی) در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده دیروز در گفت وگویی با سایت خبری «انتخاب» حضور خود را در انتخابات ریاست جمهوری دوره دهم رد و تاکید کرد: «به هیچ عنوان بنا ندارد در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کند.»
هنوز لحظاتی از انتشار این خبر نگذشته بود که محسن نوری در گفت وگویی با «سرمایه» چنین رویکردی را در قبال انتخابات پیش رو از سوی عبدالله نوری بعید دانست و گفت: «به باور من عبدالله نوری تاکنون در خصوص حضور یا عدم حضور خود در انتخابات سخن نگفته است.»
با این حال روزنامه نگار و تحلیلگر سیاسی در گفتگویی با «سرمایه» احتمال وقوع چنین رفتاری را از سوی عبدالله نوری بعید ندانسته و حتی آن را در مجموع جزئی از رفتارهای سیاسی نهاد روحانیت می داند و در این چارچوب ارزیابی می کند: «با توجه به روابط موجود در میان قشر روحانیت و عملکردهای این قشر اجتماعی در گذشته و حال، بعید است این افراد پیش از آنکه بر این امر علم پیدا بکنند که در صورت شرکت در انتخابات از سوی شورای نگهبان ردصلاحیت نخواهند شد در هر انتخاباتی شرکت کنند»
زیرا به اعتقاد این تحلیلگر سیاسی رفتار سیاسی قشر روحانیت در انتخابات غیر از رفتار سیاسی غیرروحانیون است و در انتخابات شرکت نمی کنند مگر آنکه پیش از آن تضمینی مبنی بر عدم ردصلاحیت آنها در شورای نگهبان در اختیارشان قرار گیرد.
عبدی می گوید: «رفتار اخیر عبدالله نوری در انتخابات پیش رو در چارچوب مزبور قابل تبیین و توضیح است.» این در حالی است که وی در چند روز گذشته حضور خود در انتخابات ریاست جمهوری را مشروط و منوط به دو شرط اجماع اصلاح طلبان روی وی و نیز عدم معرفی نامزد دیگری در صورت ردصلاحیت او کرده و عیسی سحرخیز (مدیرکل انتشارات داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت اصلاحات) نیز اعلام کرده بود: «عبدالله نوری در حال حاضر در حال سبک و سنگین کردن شرایط است هر چند وی برای نامزدشدن دو شرط قرار داده است؛ اول اینکه اصلاح طلبان در صورت عدم حضور خاتمی روی نامزدی وی به توافق گسترده برسند و از سوی دیگر در صورت ردصلاحیت وی اصلاح طلبان کاندیدای دیگری معرفی نکنند.»
با این حال دیروز نوری در گفت وگوی مذکور نه تنها حضور خود در انتخابات را بدون اعلام هیچ گونه شرطی تکذیب کرد بلکه اعلام کرد تا اطلاع ثانوی قصد حضور در هیچ منصب اجرایی را ندارد. البته علیرضا رجایی (فعال ملی-مذهبی) نیز وقوع چنین رفتاری را از سوی عبدالله نوری بعید نمی داند و می گوید: «نوری همچنان که سوابق ایشان نیز نشان می دهد سیاستمدار باهوش و در عین حال مصممی است. هوشیاری سیاسی نوری باعث می شود تا ایشان هر وضع سیاسی را به خوبی درک کنند و مصمم بودن ایشان نیز باعث می شود تا در برنامه ها و اهداف خود اقدام به سازشکاری و عقبگردهای ناموجه نکند.»
رجایی در گفت وگو با «سرمایه» می افزاید: «با توجه به برخوردها و مواضع پیشین و کنونی حاکمیت با نوری و افکار و سیاست های ایشان، وی به طور قطع می داند که اراده برای حضور او در انتخابات پیش رو از سوی نظام وجود ندارد و با توجه به اینکه نوری اهل بازی های سیاسی نیست بنابراین احتمال حضور نیافتن ایشان وجود داشت.»
رجایی در بیان سایر انگیزه های احتمالی نوری از عدم حضور در انتخابات می گوید: «نوری سیاستمداری کاملاً اخلاقی است بنابراین ممکن است ایشان برای اینکه عملاً با حضور وی موانع غیرمستقیمی برای حضور سیاستمداران میانه رو اصلاح طلب در انتخابات ایجاد نشود ترجیح داده است فضای سیاسی کشور بدون حضور او به فعل و انفعالات خود ادامه دهد.»
اما استقبال از حضور عبدالله نوری محدود به جریان ملی-مذهبی ها یا حزب کارگزاران نیست بلکه گستره تاثیرگذاری وی طیفی از جریان های سیاسی اعم از چپ سنتی (مجمع روحانیون مبارز) تا چپ پیشرو (حزب مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی) را هم در بر گرفته است ضمن آنکه جنبش دانشجویی سازمان دانش آموختگان ادوار تحکیم وحدت نیز در این میان جایگاه ویژه ای دارند. کمااینکه طرح نامزدی او نیز در انتخابات سال آینده از سوی این سازمان در محافل سیاسی و رسانه ای کشور مطرح شد ضمن آنکه اکثر ناظران سیاسی نیز بر این باورند که علاوه بر جریان های سیاسی مزبور حضور عبدالله نوری رادیکال ترین دگراندیشان (طیف تحریم) را نیز به پای صندوق های رای خواهد کشاند.
غلامعباس توسلی (عضو ارشد نهضت آزادی) با چنین رویکردی است که نوری را فردی آزاده و موجه می داند و در گفت وگویی با «سرمایه» می گوید: «افکار عمومی آمادگی خوبی برای حمایت از حضور نوری دارد و در مجموع اصلاح طلبان باید از کسی که از سابقه خوب و مورد تاییدی در میان مردم برخوردار است، حمایت کنند.» گر چه وی در عین حال از پیامدهای ردصلاحیت احتمالی نوری توسط شورای نگهبان ابراز نگرانی کرده و می گوید: «در مساله ردصلاحیت منافع دخالت دارد و در این امر عقلانیت مطرح نیست اما در صورت ردصلاحیت نوری فضای جامعه به سمتی خواهد رفت که افکار عمومی هر چه بیشتر در قبال انتخابات بی تفاوت شوند و این پرسش برایشان مطرح می شود که این انتخابات تا چه حد آزاد است؟»
علی تاجرنیا (عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاحات) اما اقدام اخیر نوری را در چارچوب تئوری امکان تحلیل می کند و با تاکید بر این مطلب که عبدالله نوری به معنی واقعی کلمه اصلاح طلب است و در این راه نیز هزینه های لازم را پرداخته است در گفت وگویی با «سرمایه» می گوید: «در شرایط کنونی تحمل پذیری نظام و حاکمیت خیلی پایین آمده است. وقتی در انتخابات اخیر مجلس حتی چهره های مقبول و معتدل نیز از سوی حاکمیت تحمل نمی شوند طبیعی است که تایید صلاحیت نوری بعید به نظر می رسد.»
کامبیز سلطانی
