24 ارديبهشت 1387 ساعت 7:10

مسیر نوآوری...

سرمقاله کیهان-24 اردیبهشت87

رهبر معظم انقلاب در سفر اخیر خود به استان فارس، در جمع نخبگان این خطه با تاكید بر اینكه شعار نوآوری، شعاری حقیقی و نیاز لحظه به لحظه كشور است، فرمودند: «نوآوری به معنای زمینه سازی برای بروز استعدادها، شكوفا شدن فكرها و استفاده كردن از گذشته برای پیشرفت سریع و بنا كردن آینده ای روشن است و این مسئولیت بزرگ امروز ملت، نخبگان و مسئولان است.» 

بدون تردید یكی از وظایف رسانه ها، فضاسازی لازم برای زنده ماندن، تبیین و رشد و جاری شدن این عنصر آینده ساز كه سرنوشت كشور با میزان موفقیت و نیل به اهداف ترسیم شده در این مسیر، در هم آمیخته شده است، می باشد. بالطبع نیز مطالبه تحقق نوآوری و شكوفایی از نهادهای مختلف و پیگیری این موضوع نیز در دستور كار رسانه ها قرار می گیرد. 

حقیقت آن است كه نامگذاری سالهایی كه مزین به نام ائمه علیهم السلام بودند و حتی سال اتحاد و انسجام اسلامی بیش از هر چیز، بار فرهنگی داشتند؛ اما سال «نوآوری و شكوفایی» با وجود ابعاد فرهنگی كه داراست، اجرایی تر، عینی تر و واقعی تر از سایر نامگذاریها می نماید. آنچه در این میان حائز اهمیت می باشد، تبیین استراتژی و تعیین خط مشی است كه طی آن این «اصل» به یك «شعار» تغییر ماهیت ندهد. در واقع بایستی دغدغه ای جدی و كارساز در اندیشه مسئولان، نخبگان و عامه مردم ایجاد شود تا همگی تحقق این اصل را یك «ضرورت» دانسته و فعالیت هایشان را در راستای ایصال به این اصل مهم برنامه ریزی نمایند. 

متأسفانه و بنا بر تجربه سالهای اخیر در این بخش، كه عمدتاً وظیفه مسئولان و مدیران ارشد كشور و دستگاه ها و نهادهای ذیربط بویژه نهادهای فرهنگی و فرهنگ ساز است، با مشكل مواجه ایم. نه موضوعات در جامعه خوب تبیین می شوند و نه ابعاد آنها روشن می گردد. گاهی اوقات اصل موضوع روی زمین می ماند و تنها به تعدادی تابلوی تبلیغاتی شهری، زیرنویس تلویزیونی، برپایی چند سمینار، همایش و ارائه تعدادی مقالات كه هیچ گزارشی از نتایج عملی آنها نیز در دسترس نیست و در نهایت بعضی از سخنرانیها، آن هم برای زینت كلام و به روز حرف زدن، بسنده می شود. 

آنچه كه رهبر فرزانه انقلاب بر آن تاكید می ورزند «نیاز لحظه به لحظه» به حقیقتی به نام «نوآوری» است. مسئله ای كه نباید به سادگی از كنار آن گذشت و نبایستی اجازه داد تجربه های ناموفق سالهای قبل، بار دیگر درباره این مسئله حیاتی تكرار شود. امروز، پرهیز از شعارزدگی و حفظ اصالت «اصل نوآوری و شكوفایی» و تبیین و تحقق آن، وظیفه ای ملی به شمار می آید. در این باره چند نكته گفتنی است؛ 

1- یكی از پیش نیازهای این مسیر برای رسیدن به نتیجه مطلوب، زمینه سازی ذهنی و فرهنگی برای اقشار مختلف جامعه است. امروز هر ایرانی به خوبی می داند كه در فعالیت های خود باید روش ها و نوآوری هایی به كارگیرد تا كشور به اهداف تعریف شده در چشم انداز بیست ساله نظام برسد. اما، بدون ایجاد فرهنگ این كار و طراحی و تامین بایسته های آن بطور قطع راه به جایی نخواهیم برد. 

خلاقیت و نوآوری یك شبه، بطور ناگهانی و با صدور یك دستورالعمل و بخشنامه عملی نمی شود. فراهم كردن بستر و ساختار لازم برای تحقق این امر جزء ضروریات اولیه به حساب می آید. رهبر انقلاب با روشن بینی و آگاهی دقیق از این موضوع، سالهاست كه بسترسازی برای این كار را آغاز نموده اند. طرح موضوع نهضت نرم افزاری و تولید علم و تاكید جدی بر عقب ماندگی علمی كشور و ضرورت یافتن روش های نو برای كاهش فاصله علمی با جهان در ملاقات با اقشار مختلف مردم، دانشجویان و نخبگان و مسئولان، بطور مكرر و مشروح، دال بر این معناست. 

بطور حتم ایجاد و رشد «فرهنگ» نوآوری در جامعه و تحول و شكل دادن به اندیشه و نگاه مدیران، مسئولان و نهادهای كلان تصمیم ساز، جزء گامهای اولیه این راه است.
2- یكی دیگر از لوازم ضروری این كار، تغییر در نگرش ها و روش های موجود و تمهید برای بروز خلاقیت و نوآوری است. باید بپذیریم كه نوآوری در فضای همكاری، همدلی و تفاهم و مشاركت و همبستگی و در محیطی بانشاط كه صحنه تلاش و كوشش و رقابت و تكاپو است، شكل یافته و رشد می كند. 

انگیزه های كم سو و بی رمق در كنار بی تفاوتی و دلمردگی، آفتی مخرب برای نوآوری است. محیط های اداری كه گرفتار درد كهنه بروكراسی و روزمرگی اند و همه منتظرند تا ساعات كار اداری پایان پذیرد؛سازمانها و نهادهایی كه در عمل، مجالی برای انتقاد شنیدن و ارائه پیشنهاد باز نكرده اند؛ مدیرانی كه خلاقیت لازم و قدرت ریسك كردن ندارند و در مقابل نیروهای مبتكر و كارشناسی كه گاه خود را تحت مدیریت مدیران كار نابلد دیده و فضای لازم برای طرح خلاقیت خود نمی بینند و البته، كسانی كه در چنبره مشكلات اولیه زندگی از ازدواج و اشتغال گرفته تا معیشت و مسكن، گرفتار آمده اند، طبعا نمی توانند نوآور باشند. 

آنچه در این بیان آمد نه نمایی از وجهه عام كشور، بلكه واقعیتی است كه بخش هایی از نظام مدیریتی و اداری و اقشار جامعه را در برگرفته است و ما برای رفع موانع نهضت نوآوری و پیشرفت كشور نمی توانیم آن را نادیده بگیریم. 

نوآوری قبل از هر چیز نیازمند تغییر نگرش ها، باورها و روش هاست. نیازمند مسئولان خلاق و نوآور است. نیازمند فضای امید و انگیزه است. محیط نقدپذیری و پیشنهاد طلبی را می طلبد. نیازمند سعه صدر و میدان دادن به نیروهای جوان، خلاق و مبتكر است و نیازمند مدیرانی مثبت نگر با نگاهی فراخ بسوی افقهای بلند پیشرفت و توسعه است. 

3- یكی از راهكارهای رسیدن به تصمیمات درست و كارشناسی شده و انتخاب مسیر صحیح، انجام مشاوره با نخبگان در حوزه ها و موضوعات تخصصی آنان است.
بدون تردید توسعه قلمرو مشورتی مسئولان و تصمیم گیران امور و بهره مندی از دیدگاهها و نظرات نخبگان علمی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی می تواند باعث تسریع در پیشبرد طرحها و كارآمدی در اجرای سیاستها و نظام تصمیم گیری شود. 

سیاست گذاران و متولیان امور كشور باید با نزدیك شدن به محققان و نخبگان و میدان دادن به خلاقیت های آنان در ابداع الگوهای جدید اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تلاش مضاعف نمایند، چرا كه بدون نوآوری در عرصه های گوناگون بویژه نظامات اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی، نمی توان به شكوفایی در ظرفیت های بالقوه و اهداف راهبردی پیشرفت و توسعه دست پیدا كرد. 

از سوی دیگر همفكری و بها دادن به نخبگان فكری و اجرایی كشور، احساس تعلق و وابستگی آنان به كشور را تقویت كرده و مانع پیشرفت پدیده ای به نام «فرار مغزها» می شود. نخبگان ایران اسلامی در همه عرصه های علمی و فرهنگی عاشق این سرزمین و نظام مقدس جمهوری اسلامی اند.مجال بروز خلاقیت و تسری اندیشه آنان در صحنه های اجرایی و نظام تصمیم گیری كشور علاوه بر آنكه به روند نوآوری و شكوفایی، پویایی و طراوت می بخشد، مسیر میان بری كه حكیم فرزانه انقلاب بدان اشاره كرده اند را جلوی پای ما می گشاید. 

4- یكی دیگر از پیش نیازهای این راه، طراحی و تدوین اهداف، ابعاد و راهكارهای رسیدن به موضوع (نقشه راه) و تعیین شاخصهایی برای سنجش و ارزیابی روند و چگونگی پیشرفت امور است. 

باید برای جلوگیری از دوباره كاریها و اتلاف فرصت ها و هزینه ها در تمامی حوزه ها اعم از سیاست، اقتصاد و فرهنگ، سند و نقشه راهبردی تهیه و ابلاغ شود. با تهیه و تدوین این سند، مدیران و مسئولان نظام می توانند با اجرا و بكارگیری روشها و شیوه های مدون، خود را در مسیر تحقق اصل نوآوری و شكوفایی قرار دهند. 

یادمان نرود كه رهبری انقلاب تاكید كرده اند؛ «نظام جمهوری اسلامی ایران در آستانه ورود به دهه چهارم حیات پر بركت خود است كه لازمه ورود به دهه چهارم، برطرف كردن كمبودها و حركت با شتابی بیشتر از حد متعارف برای جبران عقب ماندگی های تاریخی و رسیدن به اهداف و آرمانهای تعیین شده است.» 

موضوع و اصل نوآوری و شكوفایی فقط به سال 87 اختصاص ندارد، بلكه شاهراهی است كه سالهای سال، چرخ پیشرفت، توسعه و عدالت از آن عبور می كند؛ اما مردم انتظار دارند در سال پایانی دولت عدالت خواه و اصولگرای نهم، زحمات و طرحهای ابتكاری دولت به بار نشسته تا از ثمرات شیرین آن بهره مند شوند. 

جریان اصولگرا به عنوان مدافع اصول و ارزشهای انقلاب و نظام بایستی بتواند با خلاقیت و نوآوری، موانع رشد و توسعه كشور را از پیش پا بردارد؛ خصوصا آنكه نتایج انتخابات مجلس هشتم و رویكرد دوباره مردم به اصولگرایان نشان از تداوم حاكمیت اصولگرایی در كشور است و این، انتظار بر حق مردم را بیشتر و وظیفه مجلس و دولت را سنگین تر می كند. 

نویسنده: حمید امیدی 



کد مطلب : 3249
ارسال اين مطلب به دوستان
ارسال اين مطلب به دوستان
دريافت فايل مطلب
دريافت فايل مطلب
نسخه قابل چاپ
نسخه قابل چاپ